نصب و كاربرد اين وسايل تابع نكات ايمني و حفاظتي خاص است. يك منبع حرارتي مناسب و مطمئن بايد قادر به توليد گرماي يكنواخت و منطبق بر شرايط سالن باشد، به سادگي قابل راه اندازي باشد، نياز به مراقبت نداشته باشد، هزينه هاي آن زياد نباشد و براي كارگران و طيور خطرناك نباشد. از مادر هاي مصنوعي نفتي، گازي، برقي، لامپ هاي مادون قرمز، انواع بخاري ها، سيستم هاي مولد هواي گرم(هيتر) و دستگاه هاي حرارت مركزي(شوفا‍ژ) كه سوخت آنها ممكن است گازوئيل، نفت، گاز و برق باشد، جهت تأمين حرارت سالن استفاده مي شود.

بر حسب نوع و شرايط پرروش از مولدهاي حرارتي براي گرم كردن سالن استفاده مي شود. در پرورش بر روي بستر مي توان از مادرهاي مصنوعي و ساير روش هاي گرم كردن استفاده كرد. در حالي كه در پرورش در داخل قفس بيشتر از  روش هاي گرم كردن مركزي استفاده مي شود، لازم است شرايط و نحوه گرم كردن سالن طوري تنظيم شود كه دماي سالن در طبقه هاي مختلف قفس يكسان باشد. معمولاً در سيستم هاي گرمايي براي تنظيم درجه حرارت از ترموستات استفاده مي شود. ظرفيت گرمايي دستگاه هاي گرم كننده را با واحدهاي Kcal و BTU تعيين مي كنند.

هم اكنون از دستگاه هاي حرارتي كه به صورت مستقل و مجزا از يكديگر هستند(بخاري) به علت مشكلات استفاده و هزينه هاي فراوان كمتر استفاده مي شود و در عوض به دليل سهولت و كارايي مناسب، بيشتر از سيستم هاي گرم كننده مركزي و يا هيتر هايي كه هواي گرم را به داخل سالن مي دمند، استفاده مي شود. در زمستان كه هواي كمتري براي تهويه، مورد نياز طيور است، براي كارايي بهتر منابع حرارتي لازم است دورترين هواكش ها به منبع حرارتي روشن شوند تا جريان هواي گرم بطور يكنواخت در سالن پخش شود.

روش هاي گرمايشي

روش گرمايش در مرغداري ها در حال حاضر بدليل استفاده از روش جابجايي هوا (Convection) تؤام با اتلاف بسيار زياد انر‍ژي است. تعداد دفعات تهويه در مرغداري از ساير فضاهاي صنعتي بسيار بالاتر است لذا انرژي جذب شده به هوا در هيترهاي مورد استفاده قبل از تبادل حرارتي با محيط سالن،از طريق اگزوزفن هاي خروج هوا، به خارج از سالن هدايت مي شود و اين يعني اتلاف پول و سوختي كه با دشواري تهيه شده است، خيسي و رطوبت بيش از حد كف و عدم يكنواختي گرما در سطح كل سالن از مشكلات ديگر سيستم هاي متداول غيرتابشي است.

 در سيستم گرمايش از طريق جابجايي هواي گرم، حرارت بيشتر در زير سقف متمركز مي گردد و سطوح نزديكتر به كف و محل استقرار پرندگان از دماي مناسب برخوردار نخواهد بود و اتلاف انرژي از طريق سقف بسيار زياد است. ولي در سيستم تابشي از طريق امواج مادون قرمز منقل مي شود، لذا امكان جهت دادن به مسير گرمايش وجود داشته و حرارت بيشتر در فضاي نزديك به كف و ساير مكان هاي مورد نياز متمركز مي گردد

بيش از 20 سال تجربيات كشورهاي اروپايي نشان داده است كه راه حل اين معضل استفاده از دستگاه هاي گرمايش تابشي است، اين دستگاه ها در زير سقف سالن هاي مرغداري نصب مي شود و گرما را از طريق تابش امواج مادون قرمز(Infrared)‌ به طرف كف سالن و بدن جوجه ها هدايت مي كند، تبادل حرارت عمدتاً از طريق تابش يا Radiation صورت مي گيرد و اتلاف انرژي از طريق هوا بسيار جزيي مي باشد.

در اين روش، كف سالن گرم و رطوبت آن تقليل يافته و انتقال آلودگي به جوجه ها كاهش مي يابد ضمن اينكه پراكندگي گرد و غبار در داخل سالن نيز به حداقل مي رسد. براي جلوگيري از كاهش اكسيژن در داخل سالن، دستگاه، هواي مورد نياز مشعل را توسط لوله اي از خارج سالن دريافت مي كند و لذا در غلظت اكسيژن داخل سالن تغييري ايجاد نمي شود، علير غم سوخت نسبتاً كامل اين دستگاه ها، گازهاي حاصل از احتراق به خارج از سالن هدايت مي گردد.  

مزاياي دستگاه هاي گرم كننده تابشي در مرغداري ها

·           تأمين گرمايش مطلوب و راحت در تمام سطح سالن

·          مصرف كم سوخت (كمتر از 50% نسبت به ساير دستگاه ها )

·          مصرف جزيي برق ( هر دستگاه 1/0 كيلو وات در ساعت)

·           تقليل انتقال آلودگي و عدم چرخاندن غير ضروري هوا

·          توزيع يكنواخت تر و امكان كنترل درجه حرارت

·          جلوگيري از ازدحام پرنده ها و كاهش امراض و تلفات

·          گرم و خشكي كف سالن

·          بالا بودن سوخت و ساز جوجه ها

·          امكان شستشو و ضد عفوني دستگاه در هر دوره

·          امكان تأمين دماي 32 درجه سانتيگراد در روزهاي اول جوجه ريزي

·          گرمايش سالن هاي پرورش بوقلمون و شترمرغ نيز با دستگاه هاي گرمايشي تابشي يه نحوه مطلوب تأمين مي گردد.

 

در دهه های اخیر افزایش سرعت رشد از طریق اصلاح ژنتیکی در جوجه های گوشتی منجر به افزایش حساسیت در برابر گرما شده است. پوشش پر در شرایط محیطی گرم یک مانع برای انتشار حرارت از بدن پرنده محسوب می شود. در تحقیقات اخیر جوجه های گوشتی فاقد پر از تلاقی بین دو نژاد Scaleless mutant line  (در سال 1954 کشف شد) و جوجه های گوشتی سریع الرشد ایجاد می شوند.

در یک آزمایش جوجه های فاقد پر با جوجه های دارای پرهای نرمال در شرایط دمایی کنترل شده پرورش داده شدند. پس از اتمام دوره استفاده از مادر مصنوعی دمای سالن تا سن 42 روزگیС° 28 و پس از آن تا سن 46 روزگی °С 30 تنظیم شد. در 47 روزگی زمانی که متوسط وزن بدن  g 1600 بود، دمای سالن به °С 35 افزایش داده شد. در این هنگام دمای بدن پرندگان نرمال تا°С 09/41 افزایش یافت در حالی که در پرندگان فاقد پر دمای بدن بدون تغییر(°С  2/41) باقی ماند. در 48 روزگی، با همان دمای محیطی، دمای بدن پرندگان نرمال به°С 8/42 افزایش یافت اما در پرندگان فاقد پر دمای بدن°С 6/41 اندازه گیری شد.

از 49 تا 52 روزگی، دمای محیط به°С 30 کاهش داده شد و سپس در سن 53 روزگی، زمانی که متوسط وزن بدن پرندگان g1900 بود، دمای سالن پرورشی به °С 36 افزایش داده شد. این افزایش حرارت منجر به مرگ % 6/34 پرندگان نرمال شد و دمای بدن پرندگان نرمال باقی مانده °С 2 /42 بود. در حالی که فقط %5/3 پرندگان فاقد پر تلف شدند و حرارت پرندگان باقی مانده°С 4/41 بود.

بر اساس این نتایج حذف پوشش پر در شرایط محیطی گرم در حفظ و بقا پرندگان گوشتی نقش مؤثری خواهد داشت.

جوجه هاي يكروزه به علت اينكه پيوسته آب بدن خود را از دست مي دهند، سريعاً دهيدراته مي شود. اين حالت حتي در هچري، اتاق انبار و يا در حين جابجايي طولاني مدت هم رخ مي دهد. معمولاً براي كاهش خطر دهيدراتاسيون، افزايش رطوبت نسبي در مدت انبار يا انتقال جوجه هاي يكروزه توصيه مي شود اما اين روش در عمل مناسب نيست.

 

دماي مطلوب بدن جوجه يكروزه حدود °C 40.5-40 مي باشد. در اين دما جوجه احساس راحتي مي كند و بدنبال آب و غذا مي رود. اما تغيير دماي بدن از اين حد نرمال (بالا يا پايين) موجب ناراحتي و سستي پرنده مي شود. پرندگان توانايي محدودي در كنترل و تنظيم دماي بدن خود دارند، بويژه وقتي سن آنها پايين باشد. پرندگان در سنين بالاتر با استفاده از انرژي غذا بدن خود را گرم نگه مي دارند. اما، جوجه هاي يكروزه با ازدحام در يك گوشه سالن از اتلاف حرارت بدن خود جلوگيري مي نمايند كه در اين حالت به آب و غذا دسترسي نخواهند داشت.

 

وقتي پرنده مسن يا جوجه يكروزه احساس گرما بكند، نخست بالهاي خود را تكان مي دهد تا حرارت بدن خود را كنترل بكند. اگر اين عمل كافي نباشد، با عمل تبخير آب گرما را از بدنش دفع مي كند. از آنجائيكه پرندگان نمي توانند عرق بكنند، آب بدن خود را از راه له له زدن تبخير مي كنند. اگر پرنده احساس راحتي بكند (دماي مناسب بدن) تنفس از طريق بيني انجام مي گيرد و اين عمل در مدت 24 ساعت باعث اتلاف 2-1 گرم رطوبت خواهد شد.

 

وقتي دماي بدن جوجه به °C41 افزايش يابد (°C 0.5 بيش از حد نرمال) پرنده شروع به له له زدن مي كند، اين عكس العمل پرنده موجب افزايش اتلاف رطوبت از بدن مي شود و در وضعيت حاد، جوجه ممكن است در مدت 24 ساعت بيش از 5 گرم و حتي گاهي بيش از 10 گرم رطوبت بدن خود را از دست بدهد. در اين حالت اگر ما رطوبت نسبي سالن را افزايش دهيم در حقيقت مانع از دست رفتن رطوبت بدن جوجه شده ايم اما از طرفي ديگر با اين كار مانع خنك كردن پرنده توسط خودش شده ايم. در صورتي كه پرنده احساس راحتي بكند و از طريق بيني نفس بكشد، تغييرات رطوبت نسبي تاثير اندكي بر ميزان اتلاف رطوبتي پرنده خواهد داشت.

 

نكته مهم در جلوگيري از دهيراتاسيون جوجه يكروزه، كنترل دماي بدن و پيشگيري ا زوقوع حالت له له زدن مي باشد. اگر حرارت بدن پرنده در حد نرمال باشد، اتلاف رطوبتي بدن در مدت 24 ساعت به 2-1 گرم خواهد رسيد. در صورتيكه پرنده خوراك و كيسه زرده را بخورد، هضم مواد غذايي منجر به تشكيل آب متابوليكي خواهد شد و اين آب براي جبران هر گونه اتلاف رطوبتي در حرارت مطلوب بدن كافي مي باشد. در اين حالت پرنده اندكي كاهش وزن خواهد داشت ما منجر به دهيراتاسيون آن نخواهد شد.

در مسافت هاي طولاني انتقال جوجه ها، تزريق 2-1 سي سي سرم به جلوگيري از دهيراتاسيون آنها كمك مي كند اما به شرطي كه دماي بدن جوجه ها در حد نرمال باشد. اگر پرندگان در گرماي زياد قرار بگيرند، مقدار رطوبتي كه از دست مي دهند بيش از مقدار سرم تزريق شده جهت جبران آب تلف شده، خواهد بود. خوراندن مقدار اندكي غذا در حين جابجايي جوجه ها (حتي در فرم خشك) به پرنده در جذب كيسه زرده كمك مي كند و لذا آب متابوليكي توليد مي شود، اما به شرطي كه دماي بدن جوجه ها در حد نرمال باشد.

 

اگر خوراك آبدار باشد (ميوه يا ژل مايع) اب بيشتري در اختيار پرنده قرار مي گيرد و لذا زرده مصرف شده و آب متابوليكي توليد مي شود، اما به شرطي كه دماي بدن جوجه ها در حد نرمال باشد. پس از رسيدن به فارم، بايستي توجه داشت كه جوجه ها سريعاً به آب دسترسي داشته باشند تا اتلاف آب بدن آنها جبران شود. در نتيجه تنها راه موثر در جلوگيري از دهيراتاسيون بدن جوجه ها حفظ دماي مطلوب بدن آنها مي باشد.

محققان دانشگاه ايالتي «اوهايو»، تكنيك نويني را به ثبت رسانده اند كه در آن از پوسته‌هاي دور ريختني تخم مرغ براي جذب دي اكسيد كربن حاصل از يك واكنش و همچنين توليد سوخت هيدروژني استفاده مي‌شود.

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به كمك اين روش همچنين مي‌توان به شكل منحصر به فرد و استثنايي غشاء حاوي كلاژن در لايه داخلي پوست تخم مرغ را جدا كرده و از اين كلاژن براي مقاصد تجاري استفاده كرد.

گروه تحقيقاتي متشكل از ماهش ايير، دانشجوي دكتري و ال اس فان استاد مهندسي شيمي و بيولوژي در حين تلاش براي ارتقاي روش توليد هيدروژن موسوم به واكنش «آب، گاز، انتقال» به اين ايده دست يافتند.

به گفته محققان، نكته اصلي در توليد هيدروژن خالص جدا كردن آن از دي اكسيد كربن است.

براي انجام اين كار در شرايطي كه مقرون به صرفه باشد بايد به روش نويني دست يافت.

اين امر ايده‌اي به محققان داد كه از پوست تخم مرغ كه حاوي مقادير زيادي كربنات كلسيم است استفاده كنند.

در شرايط گرما دادن كربنات كلسيم به اكسيد كلسيم تبديل شده و سپس هر نوع گاز اسيدي مانند دي اكسيد كربن را جذب مي‌كند.

شايد متخصصان تغذيه طيور، در جيره نويسي براي جوجه هاي گوشتي ، نيازمند بازنگري مجددي در رابطه با نحوه و چگونگي ارزيابي منابع اصلي تامين كننده انرژي جيره هاي غذايي باشند. هر چند متخصصان تغذيه طيور براي دستيابي به منافع اقتصادي مورد انتظار ، استفاده از مواد مغذي با قابليت هضم سريع را همواره توصيه مي نمايند واين مطلب به صورت يك عقيده متدوال براي بسياري از مرغداران پذيرفته شده است .اما آزمايشات انجام شده در هلند پيشنهاد كرده است كه احتمالا بين سرعت تجزيه پذيري پايين نشاسته در دستگاه گوارش و بهبود عملكرد جوجه هاي گوشتي ارتباط نزديكي وجود دارد.
براي اولين بار نتايج بدست آمده در اين آ زمايشات در سال 2003 توسط دكتر Piet Vander Aarرئيس انستيتو تغذيه حيواني DeSchothorst هلند در كنفرانس علوم تغذيه دانشگاه ناتينگهام انگلستان ارائه شد. وي سخنراني خود را با يادآوري اينكه نشاسته ، به طور معمول تامين كننده 50 الي 70 درصد جيره هاي غذايي طيور گوشتي مي باشد، آغاز نمود و سپس بيان نمود كه بيشتر متخصصان تغذيه فرض مي كنند ،نشاسته موجود در مواد غذايي در تغذيه جوجه هاي گوشتي بطورتقريبا كامل يا كامل در داخل روده كوچك هضم مي شود.اما او اظهار داشت اين فرض هميشه صحيح نمي باشد و هضم نشاسته بويژه در طيور جوان،اغلب كمتر از 100 درصد اتفاق مي افتد. يكي از دلايل اين پيامد را مي توان بوجود تفاوتهاي عمده بين مواد خام حاوي انواع مختلفي از نشاسته مرتبط دانست. بهر حال بنظر مي رسد يكي از فاكتورهاي ايجاد كننده تفاوت در عملكرد رشدطيور منابع مختلف تامين كننده نشاسته و همجنين اختلافات موجود در فرايند هضم اين ماده مغذي باشد.پس به اين دليل در هنگام فرمولاسيون جيره بايد مقدار انرژي تامين شده به وسيله تك تك اجزاء تشكيل دهنده مواد غذايي ، مدنظر قرار گرفته شود.
تنوع نشاسته در منابع حاوي نشاسته:
بطور كلي تفاوتهاي مشاهده شده در انواع نشاسته به اندازه دانه هاي آنها مربوط ميشود بعنوان مثال انواع نشاسته ممكن است از نظر نوع آميلوز و همچنين طول زنجيره آميلوپكتين متفاوت باشند . دكتر Vander Aar در ادامه افزود مدارك مبتني برمقالات منتشر شده در ده سال اخير ثابت كرده است كه از عوامل ديگري كه برروي عملكرد رشد طيور و همچنين بر هضم نشاسته موثر مي باشد، مدت زماني توقف مختلف نشاسته براي طي فرايند هضم در محل روده كوچك ، مي باشد. چرا كه بيشترين مقدار هضم نشاسته در اين محل صورت مي پذيرد.
بيشترين اطلاعات علمي موجود در رابطه با محل اصلي هضم نشاسته در جوجه هاي گوشتي از تحقيق انجام شده در انستيتو تغذيه حيواني De Schahrost بدست آمده است.در اين پروژه 12 ماده خام در يك دوره طولاني مدت برروي جوجه هاي گوشتي 28 روزه بر اساس تفاوتهاي عمده در قابليت هضم در ايلئوم(I leal) يا قابليت هضم مدفوع با يكديگر مقايسه شده اند. در طول ده سال اول انجام اين پروژه قابليت هضم در روده كوچك يا قابليت هضم مدفوع در جوجه هاي گوشتي 28 روزه هيچ تفاوت معني داري را نشان نداد.
با وجود تنوع منابع تامين كننده نشاسته ، نشاسته هاي تامين شده از مواد غذايي مانند كاساوا ،ريشه كاساوا ،مقدار جزئي گندم و ذرت و يا ذرت زرد همه در قسمت مياني روده كوچك هضم شدند در حالي كه بطور قابل توجهي هضم نشاسته تامين شده از لگومهايي مانند نخود و لوبياها در نيمه دوم دستگاه گوارش(روده باريك) مشاهده گرديد.
چه پيچيدگيهايي در نتيجه اين پيامد ،در عملكرد رشدي حاصل ازجوجه هاي گوشتي قابل انتظار است؟
پس از طراحي يك آزمايش با فرمولاسيون و طراحي دو جيره غذايي با محتواي قابليت هضم يكسان ولي با سرعتهاي هضم متفاوت(سريع،كند) نشاسته ، برروي جوجه هاي گوشتي 38 روزه جواب سوال فوق ارائه داده شد.
در اين آزمايش جيره اي كه منابع نشاسته آن از كاساوا و ذرت تامين شده بود و داراي نشاسته باسرعت هضم سريع بودند بامنابع حاوي نشاسته مانند سورگوم و نخود كه سرعت هضم پاييني داشتند مقايسه شده بود.تنها در 14 روز اول شروع ازمايبش گروه حاوي جيره غذائي با نشاسته با سرعت هضم كند،25 گرم وزن بيشتري را از گروه حاوي جيره غذايي با نشاسته سريع الهضم داشتند همچنين در تيمارهاي نشاسته با قابليت هضم كند ضريب تبديل خوراكي مصرفي بهتري از تيمار بعدي بود.در نهايت در پايان 38 روزه آزمايش تفاوت در وزن زنده بين دو گروه آزمايشي، بطور معني داري مشاهده گرديد.
سرعت هضم كند نشاسته بهتر است:
ما نتيجه گرفتيم كه نشاسته با قابليت هضم آهسته بهتر است دكتر Vandar Aar گفت: بنظر مي رسد هضم نشاسته در نيمه دوم روده كوچك تاثيرات مثبتي را داشته باشد.بررسي نتايج آزمايش عملكرد جوجه هاي گوشتي به سطوح مختلف نشاسته در سرعتهاي هضم متفاوت نشان مي دهد كه ضريب تبديل غذايي از يك منحني سيگموئيدي تبعيت مي كند.علاوه بر سطوح معين نشاسته، ميزان سرعت پايين نشاسته در بروز اثرات مثبت مورد انتظار نيز دخالت دارد.اما پايين بودن سرعت هضم نشاسته از يك حد آستانه اي ،نه تنها در هضم نشاسته بهبودي حاصل نمي گردد بلكه باعث پيچيدگيهاي در هضم نشاسته در ايلئوم ميشود.
تاثير فرآيند كردن غذا برروي سرعت هضم نشاسته
از پروژه اي كه در انستيتو De Schothrest انجام شده مي توان نتيجه گرفت منابع نشاسته اي پلت شده بيشترين تغييرات را برروي سرعت هضم نشاسته دارند و به دنبال آن عملكرد رشدي را در صورت استفاده از فرمولاسيون ويژه تغيير مي دهند.در اين آزمايش پلتهايي از نخود و ذرت يا كاساوا و گندم كه تامين كننده نشاسته جيره هاي غذايي بودند.تهيه گرديد.بعضي از پلتها تحت بخار آب قرا گرفتند و منبسط شدند
پلتهاي تحت بخار در مقايسه با پلتهاي حرارت داده نشده داراي بيشترين سرعت هضم نشاسته بودندبالاترين سرعت نشاسته مربوط به تيمار با اعمال حرارت بالا در كوتاهترين زمان بود.در مقايسه ديگري كه بين تيمارهاي حرارت نديده صورت گرفت،جيره هايي كه نشاسته آنها از ذرت و كاساوا تامين شده بود نسبت به گروههاي ديگر تعيير جزئي در هضم غذا و عملكرد رشدي جوجه هاي گوشتي ايجاد كرده بودند.
دكتر vander Aar نتيجه گرفت اگر چه سرعت پايين تجزيه شدن نشاسته باعث بهبود در عملكرد و رشد جوجه هاي گوشتي مي شود ولي اين بهبودي شايد نتيجه عدم توجه به نحوه فرايند كردن اقلام خوراكي از دست برود بطورئيكه سرعت پايين هضم نشاسته نتيجه مورد انتظار را ندهد.بعنوان يك قانون كلي.روشهاي فرايندهاي كر دن تنها باعث افزايش تجريه پذيري نشاسته مي شود ولي قادر به كاهش سرعت هضم نشاسته نمي باشد.
پيش بيني نتايج حاصل از فرايندهاي كردن:
در حقيقت حالا امكان دارد پيش بيني كرد كه آسياب و پلت كردن با فشار بخار در سرعت هضم نشاسته موجود در منابع تامين كننده نشاسته جيره ها تاثير دارد.در پروژه اي كه در آزمايشگاه انستيتو De Schothrost بر روي قابليت تجزيه پذيري نشاسته انجام شد و در كنفرانس ناتينگهام ارائه گرديد گزارش گرديد كه نشاسته تامين شده از منابع مختلف در دو ساعت اول تغذيه شده اكثرا مورد تجزيه قرار مي گيرد اما در مواردي كه جيره مخلوطي از منابع تامين كننده نشاسته اي همانند سورگوم و گندم باشد،سرعت تجزيه پذيري آن آهسته مي باشد و مخصوصا در سنين 9 ال 30 روزگي بيشترين تاثير را بر بازده ضريب تبديل غذايي خواهد داشت.
انسولين و سوالات پروتئين:
نهايتا علت اينكه سرعت تجزيه شدن چگونه برروي رشد جوجه هاي گوشتي تاثيرگذار مي بشد به عنوان يك رويدا قابل پيش بيني مي باشد بهر حال محققان هلندي پيشنهاد كردند كه وقتي همه نشاسته در نيمه ابتدائي روده كوچك جوجه هاي گوشتي هضم شود، پاسخ به هورمون انسولين كوتاهتر خواهد بود در حالي كه استفاده از جيره اي حاوي نشاسته با هضم انتهايي روده اي باعث دسترسي كامل جوجه به مواد مغذي هضم شده مي شود و ميزان جذب بيشتري صورت خواهد گرفت.
دكتر Vander Aar خاطر نشان كرد كه سرعت پايين در تجزيه پذيري نشاسته مي تواند يك مزيت قابل توجه بواسطه صرفه جويي در مصرف پروتئين داشته باشد.
در يك نظريه ارائه شده مكانيزم احتمالي هضم در انتهاي روده كوچك براين مبناست كه در اين قسمت سلولهاي ديواره روده كوچك قادر به ساختن مقدار بيشتري گلوگز مي باشند در نتيجه اين عمل ديگر نيازي به اكسيداسيون اسيد آمينه براي تامين انرژي بيشتر نمي باشد.
در مطالعه مقالات به نظر مي رسد كه افزودن اسيد امينه به جيره تنها در زماني باعث بهبود در بازده مصرف خوراك خواهد گرديد كه نشاسته موجود در جيره سريعا قابل هضم باشد. بنابراين به خوبي مي توان به اين نتيجه كلي رسد كه بازده مناسب در جذب پروتئين به طور قابل ملاحضه اي به وجود همزمان منابع نشاسته با سرعت هضم پايين بستگي دارد
و اين پيامد به ويژه هنگام استفاده از جيره هايي با سطوح پايين اسيد آمينه به طور قابل ملاحضه اي ديده مي شود.
احتياجات اسيد امينه اي پايين تر نتايج آزمايشات مختلف نشان مي دهد كه در جيره هاي حاوي نشاسته باسرعت هضم پليين ،نيازمنديهاي اسيدامينهاي جيره اي به ميزان 5 ال 7 درصد كاهش مي يابد.يكي ديگر از مزاياي كه بيان آن از عناوين ذكر شده در سخنراني دكترVandar Aar فراموش گرديد اين بو د كه در حال حاضر مرغداران پرورش دهنده جوجه هاي گوشتي تمايلي به استفاده از داروهاي آنتي كوكسيديوز را ندارند.براي اطلاع اين مرغداران بايد اين نكته را بيان كرد كه در جيره هاي خاوي نشاسته با سرعت هضم بالا ، سكوم جوجه ها جمعيت بالايي را ار ميكروبهاي راClostridi را از خود نشان داددر حالي كه در جيره هاي حاوي نشاسته با سرعت هضم كند تعداد باكتريهاي مضر كمتر مي باشد كه مي توان نتيجه گرفت كه جيره اي حاوي نشاسته با سرعت هضم كند باعث تغيير جمعيت ميكروبي انتهاي روده و متعاقبا باعث سلامتي دستگاه گوارش مي گردد.

براساس یافته‌های یک پژوهش، گاز ازن به عنوان یک روش غیر حرارتی مؤثر در ضد عفونی باکتریایی لاشه طیور در کشتارگاه‌ها قابل استفاده است.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، براساس این بررسی که به وسیله­ی «سیاوش مکتبی» از گروه بهداشت مواد غذایی دانشکده­ی دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز و «ایان واتسون» از دانشگاه گلاسکو انگلستان انجام شده، گاز ازن به علت اثرات سریع، فوری، ارزان­بودن و نیز به عنوان یک روش غیر حرارتی می‌تواند در صنایع غذایی برای ضد عفونی آب، انواع مواد غذایی، سطوح و یا دیگر تجهیزات و وسایل موجود در کارخانه‌های غذایی و یا دیگر مکان­ها به کار گرفته شود. این گاز یک اکسیدکننده قوی­ست که تاکنون برای ضد عفونی آب آشامیدنی و فاضلاب­ها، مورد استفاده وسیع قرار گرفته است. هدف از این مطالعه، بررسی امکان کاربرد ازن در کنترل برخی از میکروارگانیسم‌های مهم در مواد غذایی از جمله استافیلوکوک ارئوس لیستریا مونوسیتوژتر، سالمونلاتیفی موریوم، ایکلای و کمپیلوباکتر ژژونی کشت شده بر روی محیط کشت و یا سطح پوست مرغ و مقایسه آنها بیان شده است. در این پژوهش به طور جداگانه سوسپانسیونی از باکتری تهیه و 100 میلی لیتر از آن­ها بر روی محیط کشت به صورت سطحی کشت شد و یا 10 میلی لیتر روی قطعاتی از پوست جدا شده­ی مرغ قرار گرفته درون محفظه‌ای تحت تاثیر گاز ازون با غلظت 6/6 میلی گرم در دقیقه قرار گرفتند. در ادامه تعداد باکتری­ها قبل و بعد از ازن تراپی شمارش شده، نتایج این پژوهش نشان دادند که ازن بر روی تمامی باکتری‌های مورد آزمایش مؤثرست. به گزارش ایسنا، در این بررسی، انجام آزمایش بر روی پوست مرغ بیانگر این بود که در مقایسه با محیط کشت اثرات گاز ازن بر روی باکتری‌ها، کاهش چشمگیری دارد. پس از 15 دقیقه ازون تراپی حدود  log 1کاهش در تعداد تمام باکتری‌ها مشاهده شد. کمپیلوباکترژژونی حساس‌ترین باکتری نسبت به ازن بود. به گفته­ی محققان با توجه به تاثیر خوب گاز ازن در کنترل میکروارگانیسم­ها می‌توان از این گاز در صنایع غذایی برای استریل کردن تجهیزات، کارتن‌های بسته‌بندی، انواع مواد جامد و یا مایع بالاخص میوه‌جات و سبزی­ها بهره گرفت. ضمناً با توجه به خاصیت اکسیدکنندگی این گاز لازمست از دوزهای کمتر جهت پاره‌ای از مواد غذایی که حاوی چربی­ست، استفاده کرد. در این رابطه بهره‌گیری از روش‌های ترکیبی ازن با دیگر روش‌های فیزیکی و یا شیمیایی می‌تواند مفید باشد.

از اصلي ترين عوامل موثر براي دستيابي به حداكثر توليد اقتصادي، مديريت پارامترهاي محيطي و بخصوص مديريت يستر در سالن پرورش مي باشد. چرا كه وجود بستر مناسب خود حكايت از مناسب بودن شرايط محيطي در سالن دارد. بطور كلي بستر به مخلوطي از فضولات دفعي طيور وكاه و كلش كه در در ابتداي دوره در سالن پرورش پخش شده، اطلاق مي شود. هر دو عامل تهويه و وضعيت حرارتي سالن، از جمله فاكتورهاي بحراني هستند كه دائما بايد توسط پرورش دهندگان كنترل شوند. به عنوان مثال اگر رطوبت سالن به دقت تحت نظارت قرار نگيرد، بستر موجود در سالن خيس شده و سطح لغرنده و چسبناكي را بوجود خواهد گرفت كه اصطلاحا Caked litterناميده مي شود. در چنين وضعيتي، بستر به سادگي از آب اشباع شده و به آب به حالت راكد در سالن مي ايستد. يكي چنين بستر مرطوبي عمدتا در سالنهايي كه از آبخوريهاي فنجاني و قطره اي استفاده مي كنند، دقيقا در نزديكي محل آبخوري به وفور مشاهده مي شود. لذا تعبيه شيارهاي خروج آب در چنين محلهايي از مسائل مهم مديريتي محسوب ميشود. بهر حال اگر رطوبت بستر ، بيش از حد مجاز باشد شيوع بيماريهاي باكتريايي و ايجاد يك محيط غير بهداشتي پيامدي اجتناب ناپذير خواهد بود و چه بسا كه بوي نامطبوع آمونياك در سالن منتشر شده و يا عواقبي مانند تجمع حشرات موذي و وارد شدن جراحتي در نواحي كف پاها و تاولهاي در سينه را به دنبال داشته باشد. نبايد فراموش كرد كه تحت چنين وضعيتي، لاشه حاصل از اين جوجه هايي، بازارپسندي و تقاضاي كمي دارد. يك توصيه كاربردي در اين زمينه اينست كه ميانگين رطوبت بستر، همواره بايد در دامنه 25 الي 35 درصد نگهداشته شود. بستر مناسب و عاري از بيماري را مي توان مجددا در دوره پرورش آتي نيز مورد استفاده قرارداد. بطور كلي فاكتورهاي متعددي در بوجود آوردن يك بستر خيس دخيل مي باشند و با رعايت بعضي اصول و توصيه هاي كاربردي مي توان راهكارهاي مديريتي مناسبي در بستر سالن، پياده كرد.
هدف اين مقاله بررسي جنبه هاي مختلف موجود در اين زمينه و ارائه راهكارهاي مناسب پيشگيري كننده از بروز آنها مي باشد.
مدفوع خيس:
اسهال از جمله مواردي است كه تحت تاثير عدم توازن موادمغذي جيره و يا ابتلا گله به عوامل عفوني ديده مي شود . به عنوان مثال افزايش بيش از حد مجاز مواد معدني مانند پتاسيم و سديم و منيزيم و سولفور يا كلرور همواره باعث افزايش ميزان مصرف آب در سالن و نتيجتاً باعث افزايش دفع فضولات به صورت آبكي مي گردد. بهر حال در صورتي كه پرورش دهنده با خيسي بستر مواجه شود، در اولين فرصت بايد محتواي سديم و پتاسيم(نمك) جيره را اندازه گيري نماييد. نبايد فراموش كرد كه ممكن است با وجود اينكه در بالانس جيره، درصد نمك در حد مجاز باشد، ولي مخلوط كردن جيره به درستي صورت نگيرد. مضاعفاُ اينكه آب مورد مصرف طيور نيز همواره از لحاظ غلظت يونها مهمي همانند ميزان سديم و منيزيم مورد آزمون قرار گيرد.
جيره هاي غذائي كه حاوي چربي نامطلوب يا چربي فاسد باشد، هميشه منجر به دفع مدفوع به صورت آبكي مي شود. همچنين استفاده از تركيبات غذايي مانند گندم و جو و چاودار و كاساوا معمولا موارد مشابهي از خيسي بستر را متعاقب خواهد شد. بهر حال يكي از راهكارهاي موجود براي كنترل خيسي بستر، استفاده و افزودن آنزيمهاي تجاري در جيره هايي است كه برپايه گندم يا جو و چاودار فرموله مي شوند
مواد غذايي كپك زده:
در صورتي كه از اقلام غذايي كپك زده در تغذيه جوجه هاي گوشتي استفاده شود، حضور مايكوتوسينها در چنين جيره اي، مطمئناً منجر به خيسي بستر خواهد گرديد.
مايكو توكسينها از جمله عواملي هستند كه باعث اختلال در عمل سيستم گوارشي مي گردند و قادرند كه صدمات جبران ناپذيري را به سيستم كليوي جوجه هاي مبتلا وارد نمايند. مايكوتوكسينهاي ochratoxin,oosporin,citrinin ازمعروفترين مايكو توكسينهايي هستند كه در بروز عفونتهاي كليوي و اختلال در سيستم كليوي دخيل مي باشند. بروز چنين اختلالاتي باعث افزايش بيش از حد مصرف آب شده و نتيجتاً عواقب بعدي مانند خيسي بستر را به دنبال خواهد داشت.
لذا براي پيشگيري از بروز چنين مواردي، استفاده از اقلام خوراكي تازه در فرمولاسيون جيره هاي طيور و همچنين مديريت نگهداري آنها در سالن توصيه مي گردد. تجهيزات و لوازمي كه با نگهداري و توزين و آسياب مواد خوراكي در ارتباط هستند، بايد به طور مستمر مورد بازبيني و ضدعفوني قرار گيرد. مواد غذائي كپك زده كه گاها در تجهيزات اينچنيني مدتها باقي مي ماند به آساني قادر به آلوده كردن مواد غذايي است كه در تماس با اين تجهيزات هستند بنابراين هر نوع ماده خوراكي كپك زده بايد از تماس با چنين لوازم و تجهيزاتي خارج گردد.

بيماريها:
شيوع بعضي از بيماريها، حاوي علائمي همانند خيسي بستر و مدفوع آبكي مي گردد.
بطور كلي پاتوژنهاي ايجاد كننده چنين بيماريهايي با دو مكانيسم فعاليت مي كنند:
1- اين پاتوژنها ممكن است به طور مستقيم باعث اختلال در عملكرد سيستم گوارشي شوند كه اين حالت علائمي همانند بروز اسهال در گله را به همراه خواهد داشت.
2- دسته ديگري از پاتوژنها به طور غير مستقيم باعث كاهش مصرف خوراك و افزايش مصرف آب شوند و نتيجتاً مدفوع آبكي مي شود.
پاتوژنهائي مانند كوكسيدي ها از طريق مكانيسم اول مستقيما باعث آسيب سيستم گوارشي مي گردند .براي كنترل بيماري كوكسيديوز معمولا از راهكار افزودن تركيبات ضد كوكسيديوز در جيره استفاده مي شونند.
در صورت عدم موفقيت كنترل آلودگيهاي ناشي از كوكسيديوز در كالبد شكافي آثاري همچون نكروز روده ها ديده مي شود و در سالن نيز خيسي بستر غير قابل اجتناب مي باشد از جمله عوامل عفوني باكتريايي ديگر اشريشياكلي spirochaeter وcamphulobacter jejuni هستند كه از عوامل ايجاد كننده مدفوع آبكي هستند. بعلاوه چندين رده از ويروسها مانند رتروويروسها و آدنوويروسها با مكانيزمهاي پيچيدهاي باعث ايجاد اسهال مي شوند. ويروسها عمدتاً مرتبط با عدم جذب مواد مغذي دارند.
كنترل شرايط مديريتي و كاركرد تجهيزات سالن:
خيسي بستر تا حدودي با وضعيت محيطي سالن پرورش (دما و رطوبت) در ارتباط مي باشد و اين دو فاكتور نقش عمده اي در مصرف آب و كيفيت بستر سالن دارد به عنوان مثال اگر دماي سالن در حد بالائي باشد بي ترديد باعث افزايش مصرف آب و نتيجتاًُ خيسي بستر مي گردد. نبود يك سيستم مناسب آبخوري كه آب مناسبي را براي جوجه ها فراهم آورد همواره در ايجاد اين معضل دخالت دارد.
فشار داخل لوله هاي آبخوري بايد توسط صفحات نمايشگر به طور مرتب كنترل شود. سقفهاي سالن پرورش بايد عايقبندي شوند و سيستم تهويه بايد قادر باشد تا مقدار كافي از هوا در داخل سالن جريان يابد.
جنس مواد تشكيل دهنده بستر:
چندين نكته فابل توجه در رابطه با جنس مواد متشكله بستر طيور وجود دارد كه از لحاظ مديريتي نبايد فراموش شود
از جمله اينكه همه مواد متشكله بستر كه در تماس مستقيم با جوجه ها در سالن مي باشد بايد غير سمي و ترجيجاً جاذب رطوبت باشد و باعث آزاد شدن رطوبت از بستر به اتمسفر گردد. چنين موادي بايد به سهولت قابل تهيه و خريداري شوند و قيمت آنها نيز نبايد بيش از حد گران باشند.
خاك اره درجه يك از جمله موادي است كه در بسترهاي سالنهاي پرورش به وفور مشاهده مي شود. بايد دقت كرد كه از ساير مواد همچون پوسته برنج و از ضايعات شهرداري مانند تكه پارچه و تكه هاي مقوا نمي توان به عنوان مواد مناسب براي بستر اوليه استفاده كرد.
بهر حال جنس ماده مورد استفاده در بستر اوليه سالن مي تواند يكي از جنبه هاي مديريتي در جهت پيشگيري خيسي آتي بستر باسد
نتيجه گيري:
نگهداري دما و رطوبت سالن پرورش در سطوح ثابت توصيه شده در هر روز هز اهميت خاصي در سالن پرورش برخوردار است. از جنبه هاي مديريتي موجود در رابطه از پيشگيري خيسي بستر مي تواند به مديريت فرمولاسيون جيره غذايي، كنترل وضعيت بهداشتي گله و اعمال تهويه مناسب در سالن و نهايتا كاربرد تركيبات مناسب در ايجاد بستر اوليه اشاره نمود

 

تخم مرغ غذاي شناخته شده‌اي است كه نه تنها يكي از باكيفيت ترين منابع پروتئيني است بلكه تمامي ويتامينها و مواد معدني مورد نياز بدن انسان را دارا مي‌باشد.

به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران، تخم مرغ غذايي است كه از نظر كيفيت بعد از شير مادر در رتبه دوم قرار مي‌گيرد. مصرف يك تخم مرغ در روز به حفظ سلامت چشم‌ها كمك مي‌كند و اگر تخم مرغ با ماده «لوتئين» كه رنگ دانه زردرنگ در زرده تخم مرغ است(در ‌ذرت و هويج يافت مي‌شود) غني شده باشد مي‌تواند از بروز نابينايي نيز پيشگيري كند.

تجويز زرده تخم مرغ داراي عوامل ايمني زاي ضد كانديدا در بيماراني است كه دچار اگزما و آلزايمر بوده و در بهبود آنها تاثير فراواني دارد .

غني سازي تخم مرغ با اسيدهاي چرب غيراشباع موجب افزايش مقادير اين مواد در رژيم غذايي روزانه افراد مي‌شود و موجب پايين نگه داشتن سطح تري گليسيرين خون مي‌شود.

آنچه كه هميشه در مورد تخم مرغ در ذهن متصور مي‌شود خاصيت تغذيه‌اي آن است. ليكن تخم مرغ داراي اثرات ديگري نيز مي‌باشد كه اين ماده پروتئيني با ارزش را از ساير مواد غذايي مجزا مي‌سازد

به ارث بردن توان توليد والدين تصوير ژنتيكي پيچيده اي دارد و اين بدان علت است كه توليد تخم مرغ حاصل اثر چندين صفت ژنتيكي جداي از هم مي باشد كه با هم عمل مي نمايند و باعث مي شوند كه پرنده در يك دوره معين تعداد مشخصي تخم مرغ توليد نمايد . از بين فاكتورهاي متعدد پنج فاكتور را ذيلا" توضيح مي دهيم :

1- بلوغ جنسي زودرس.هرچه مرغها درسنين پائين تر شروع به توليد كنند،دريك سال تخمگذاري شان تخم مرغ بيشتري توليد خواهند كرد . ولي اين يك ارزش منفي بحساب مي آيد و بايد از توليد گله تخمگذار در سنين پائين جلوگيري شود چون تخم مرغهاي توليد شده در سنين پائين كوچكتر از آنهائي خواهند بود كه در سنين بالاتر گذاشته مي شوند . با برنامه هاي محدوديت غذائي و كنترل نور از تخمگذاري در سنين پائين ميتوان جلوگيري نمود ، ولي بهرحال از نظر ژنتيكي ژن مربوطه هنوز وجود دارد .

2-شدت تخمگذار ي . بروز اين صفت بدين صورت است كه مرغها توانائي تخمگذاري با سرعت زياد را خواهند داشت چون مرغها تخم مرغشان را در فازهاي فعال[1] مي گذارند ، يعني در روزهاي متوالي هر روز يك تخم مرغ توليد مي كنند . طول دوره فاز فعال تخمگذاري يك فاكتور ژنتيكي مهم است.وقتي توليد يك مرغ 80 درصد است بايد درهر پنج روز،چهار تخم مرغ بگذارد . ديده شده است كه پرندگاني در 200 روز متوالي بدون از دست دادن حتي يك روز تخمگذاري كرده اند.

3-طولاني بودن سيكل تخمگذاري . طولاني تر بودن سيكل تخمگذاري پيش از آنكه مرغ به دوره تولك رفتن برسد باعث افزايش توليد آن مرغ خواهد شد . اين صفت يك فاكتور ژنتيكي مشخص در ارتباط با توليد تخم مرغ است . در ابتداي شكل گيري صفعت پرورش طيور تخمگذار تجاري يك دوره 12 ماهه توليد را كافي مي دانستند ، ولي امروزه مرغهائي كه در دوره هاي بيش از 13 ماه توليد داشته باشند را ترجيح مي دهند .

4-موارد توقف تخمگذاري . توقفهاي طولاني تر از 2 تا 3 روز بين فازهاي تخمگذاري پديده اي است كه در طي دوره توليد بر تعداد كل تخم مرغ توليدي اثر دارد . اين توقفهاي طولاني معمولا" نتيجه بعضي از استرسهاست ، ولي ممكن است بخاطر خصوصيات ژنتيكي هم باشد .

5-تعداد دوره هاي كرچي . اگرچه در خيلي از گونه هاي طيور كرچي كاهش داده شده و يا حتي حذف گرديده است ولي اين صفت بخصوص در گونه هاي طيور گوشتي هنوز هم فاكتوري مهم بشمار مي آيد . طيور در زمان كرچي توليد طبيعي خود را از دست مي دهند .

توليد تخم مرغ توارث پذيري ناچيز و در حدود 15 درصد دارد ، بعبارت ديگر 85 درصد توانائي توليد تخم مرغ به مديريت بستگي دارد . فاكتورهاي مديريتي متعددي در اين امر اثر دارند كه بحث آنها در اينجا تكراري است . هر عاملي كه باعث بهبود محيط پرورش طيور گشته و از استرس و تلفات زياد جلوگيري كند و شرايط فيزيولوژيك مساعدي بوجود آورد ، بطور غيرمستقيم منجر به بهبود توليد هم خواهد شد .