رسيدن به بلوغ جنسي مناسب در گله تنها به يک عامل بستگي ندارد بلکه به نظر مي رسد عوامل متعددي روي آن تاثير ميگذارند مهمترين عوامل شامل : سلامتي گله ، يکنواختي قابل توجه و افزايش مناسب وزن هفتگي مي باشند مهمتر از عوامل قبلي ، همزماني بلوغ جنسي بين خروسها و مرغها مي باشد براي تنظيم دقيق بلوغ جنسي در مرحله پرورش چگونه مي توان عمل کرد ؟

تصور کنيد شما يک گله مرغ مادر گوشتي شامل هر دو جنس را که به سالن دوره توليد منتقل مي شوند دريافت مي کنيد و به عنوان مدير توليد تمايل داريد نهايت کوشش خود را براي بدست آوردن يک حداکثر مناسب توليد و تداوم آن انجام دهيد بنابراين بسيار مشتاق خواهيد بود بدانيد اين پرندگان در 20 هفته گذشته چگونه پرورش يافته اند به محض اينکه گله به توليد مي آيد و شروع به گذاشتن اولين تخم ميکند الگوي تخمگذاري ، سرعت افزايش توليد ، سرعت پايين مصرف غذا و ميزان باروري تخم مرغها ممکن است با آنچه که ما انتظار داشته ايم مطابقت نداشته باشد به عنوان مثال بيشتر از چهار هفته طول مي کشد تا توليد تخم مرغ به 70 درصد برسد بعد از آن افزايش توليد ثابت مي ماند و گله هرگز به 80 درصد توليد نمي رسد اين نتايج سوال برانگيز مي باشند .

 

زمان آزمايش

به عنوان يک قاعده کلي گله اي با بلوغ جنسي مناسب بايد در فاصله 5 الي 70 درصد توليد ، حداقل داراي ميانگين افزايش توليد روزانه 5/2 درصد باشد به عبارت ديگر اگر تمام شرايط مطلوب باشند در کمتر از چهار هفته گله به 70 درصد توليد مي رسد . مهمترين و حساسترين دوره در هر گله مادر ، مرحله بين 71 الي 80 درصد توليد خواهد بود که آن را زمان آزمايش مي ناميم در طول اين مدت متوجه خواهيم شد که آيا تمام تلاشهاي ما در 30 هفته گذشته در مسير درست به کار گرفته شده است يا خير در طول اين دوره بحراني توليد بايد روزانه يک درصد افزايش داشته باشد و ميزان باروري بايد به بالاتر از 95 درصد برسد وقتي چنين حالتي اتفاق بيفتد مي توان گفت که گله به موقع و به صورت موفقيت آميز به بلوغ رسيده است بعد از رسيدن به سطح 80 درصد توليد تا حداکثر آن گله بايد روزانه 25/0 درصد افزايش توليد داشته باشد اين الگو به عنوان يک اصل در لاينهاي ژنتيکي مختلف مورد استفاده در سراسر دنيا کاربرد دارد اگر گله مادر از اين الگو پيروي نکند بايدچگونگي مديريت گله را در مزرعه پرورش نيمچه ها مورد بررسي قرار داد توضيح اين مطلب که چرا بعضي از گله ها چهره ضعيفي از توليد را نشان مي دهند دشوار است با اين وجود يکي از مهمترين عوامل تاخير در يکنواختي بلوغ جنيسي است که به چند دليل روي مي دهد اين دلايل مي توانند شامل موارد ذيل باشند :

 

عدم اطلاع از تاريخچه گله

در روش پرورش نيمچه در مزرعه اي با مديريت مجزا و سپس انتقال آن به مزرعه توليد بسياري از مديران در کسب تاريخچه گله اي که دريافت کرده اند مشکلاتي دارند جهت مديريت يک گله دوره توليد لازم است از وضعيت آن در 20 هفته دوره پرورش اطلاعات کافي داشته باشيم هر مدير دوره توليد بايد قبل از رسيدن گله به مزرعه شناخت کافي ازآن داشته باشد حتي توصيه شده است که در طول دوره پرورش هنگامي که پرندگان در سنين بحراني 4و 10 و 15 هفتگي مي باشند از مزرعه نيمچه ها و خروسها بازديد به عمل آيد جهت تنظيم دقيق جيره در دوره توليد بايد تا حد امکان از نحوه پرورش گله اطلاع داشته باشيد اين اطلاعات شامل چگونگي افزايش وزن هفتگي ، مصرف غذا ، يکنواختي ، برنامه بهداشتي ، ميزان مرگ و مير ، نژاد مرغ و خروس ، وضعيت سالن و نوع سيستم پرورش و غيره مي باشد بارها مشاهده گرديده است که پرورش دهنده از نژاد مرغ و خروس اطلاعي نداشته است .

 

يکنواختي

اين يک حقيقت انکار ناپذير است که هماهنگ کردن بلوغ جنسي گله هاي مرغ و خروسي که از يکنواختي بالايي در محدوده 10 درصد برخوردار هستند آسانتر و اقتصادي تر است البته در شرايطي که وزن مرغها و خروسها ايده آل باشد هماهنگي بلوغ جنسي افزايش مي يابد خروسها درهر سني بايد حدود 30 تا 50 درصد سنگين تر از مرغها باشند جوجه هاي مادر بايد از يک گله اجداد تهيه شوند و از روز اول يکنواخت باشند پس از رسيدن به مزرعه يک نمونه 100 قطعه اي از جوجه ها بايد به صورت انفرادي وزن کشي و ضريب پراکندگي محاسبه شود اين ضريب در جوجه مادر در يک روزگي بايد کمتر از 8 درصد باشد وقتي گله اي در آغاز از سلامتي و يکنواختي مناسب برخوردار باشد آسانتر مي توان آن را در تمام طول زندگي يکنواخت نگه داشت شما به عنوان مدير بايد تلاش کنيد تا گله مادر يکنواختي از يک گله اجداد تهيه نمائيد اگر ظرفيت مزرعه شما زياد است تامين کننده جوجه بايد اطلاعات کافي در باره اين که جوجه ها از چه گله اي و با چه سني تهيه شده اند به شما بدهد تا بتوانيد با کسب اين اطلاعات مهم سالن پرورش را به جايگاههايي تقسيم کرده پرندگان را بر اساس آن توزيع نماييد . رسيدن به يکنواختي گله به عنوان خاتمه کار تلقي نمي شود بلکه اين امر بايد تا رسيدن به بلوغ جنسي در سن و وزن مناسب ادامه يابد هر چه گله يکنواخت تر باشد تعداد تخم مرغ توليد شده به ازاي هرمرغ بيشتر خواهد شد نتايج ارائه شده درجدول 1 که از چهار گله مادر بدست آمده است نشان مي دهند که چگونه تغييرات درصد ميانگين يکنواختي در 20 هفته مي تواند بر تعداد کل تخم مرغ هاي توليدي به ازاي هر مرغ در 40 هفته توليد تاثير بگذارد .

 

جدول 1- اثر يکنواختي بر توليد تخم مرغ به ازاي هر مرغ در شروع تخمگذاري

نمودار رشدو اهميت ترکيب بدن

معيارها يا ارزشهاي ثابت شده جهت ارزيابي نيمچه ها تا شروع تخمگذاري و در خروسها تا زمان جفت گيري تعيين نشده است براي سالها ، وزنهاي هفتگي جهت تشخيص بلوغ جنسي درگله ، به اشتباه مورد استفاده قرار مي گرفت با اين وجود امروزه در نژادهاي جديد منحني رشد داراي اهميت زيادي مي باشد نشان داده شده است پرندگاني که چندين هفته خارج ازمحدوده وزني مورد نظر هستند مي توانند ترکيب بدني متفاوتي داشته باشند که ممکن است بر بلوغ جنسي وتوليد تخم مرغ تاثير داشته باشد . رسيدن به بلوغ جنسي کاملا منحصر بفرد است و فقط با افزايش وزن بدن حاصل نمي شود بافتهاي مختلف بايد در سن معين رشد نموده ترکيب ساختماني مناسبي پيدا کنند در هفته هاي اول زندگي پرندگان بايد ترکيبي از اسکلت ، بافت نرم مانند ماهيچه ها و احشا رشد نمايند با اين وجود در شروع بلوغ جنسي ، اندمهاي تناسلي پرندگان مانند بيضه ها ، تخمدان و فوليکولها به مراتب بيشتر از ساير اندامها رشد مي نمايند به همين جهت شکل بدن ، عضله و بافتهاي احشايي غير تناسلي بايد قبل از شروع رشد بافت توليد مثلي ، رشد کرده باشند تلاش براي جبران يا تصحيح رشد بافتهاي غير تناسلي بعد از 14 هفتگي موجب توليد پولتي با ترکيب بدني غير طبيعي و نامطلوب مي شود  در اين صورت رشد بافتهاي تناسلي محدود مي شود و بر بلوغ جنسي مرغها و خروسها تاثير نامطلوب خواهد گذاشت بنابراين بايد سعي شود تا پرندگان در هر سني به وزن مناسب آن برسند نشانه هاي ديگري که براي تعيين درجه بلوغ جنسي به کار مي روند شامل طول جناغ و تعداد پرهاي اوليه ريخته شده مي باشند اختلال در ريزش پرهاي هورمونهاي جنسي است که مي تواند ناشي از کمبود مقداردان و نرسيدن به جثه مناسب قبل از بلوغ جنسي باشد .

 

اهميت وزن بدن

بهترين گله هاي مادر در زمان بلوغ جنسي ، گله هايي هستند که از نور مطلوب ، يکنواختي ، تغذيه خوب وسلامت مناسب برخوردار باشند همراه با پيشرفت درعلم ژنتيک ، امروزه گله هاي مادر حساسيت بيشتري نسبت به برخي از استرسهاي مديريتي دارند که ممکن است تاثيرمنفي در رسيدن به وزن مناسب هفتگي داشته درنهايت درترکيب و شکل کلي بدن موثر باشد نگه داشتن وزن بدن در محدوده وزني مناسب نبايد به يک دوره 20 هفته اي محدود شود بلکه بايد در طول دوره زندگي ادامه يابد مفهوم تنظيم دقيق بلوغ جنسي حفظ و تداوم تمايلات جنسي در طول زندگي مطابق با سن پرنده تا پايان دوره توليد مي باشد خروس سنگين نمي تواند جفت گيري کند و مرغ سنگين تمايل به جفت گيري نشان نمي دهد در اين حالت نه تنها توليد تخم مرغ کم مي شود بلکه بيشتر تخم مرغ ها بدون نطفه بوده و از شکل و کيفيت پايين برخوردار مي باشند .در حال حاضر تنها راه انتخابي براي کنترل وزن ، استفاده از محدوديت غذايي است محدوديت غذايي يک استرس است که نه تنها پرنده را لاغر نگه مي دارد بلکه ترشح هورمونهاي جنسي مختلف را به تاخير مي اندازد بنابراين با استفاده از روشهاي مختلف محدوديتهاي غذايي در صنعت طيور ميزان متابوليسم پرنده کاهش مي يابد و بلوغ جنسي به تاخير خواهد افتاد اگر در 20 هفتگي متوجه سنگيني وزن مرغها و خروسها شويم تصميم گيري در مورد تصحيح آن بسيار دير خواهد بود گله هاي مادر حداقل بايد تا سن 30-35 هفتگي افزايش وزن هفتگي مشخصي داشته باشند پس از آن افزايش وزن آنها بايد خيلي کم و يا ثابت باشد ولي وزن آنها هرگز نبايد کاهش يابد تا قادر به تامين نيازهاي متابوليکي در حال افزايش خود باشند اين که مرغها و خروسها نبايد در طول زندگي خود در هيچ زماني کاهش وزن داشته باشند يک اصل قطعي است کاهش وزن در طول دوره رشد سبب به تاخير افتادن بلوغ جنسي مي شود کوشش براي تصحيح وزن بدن با محدود کردن جيره بعد از 20 هفتگي يا کمي قبل از آن سبب کاهش توليد خواهد شد و اثرات منفي بر اندازه تخم مرغ باروري و آهنگ توليد تخم مرغ خواهد داشت . در دوره رشد ، مرغها و خروسها بايد بر اساس افزايش وزن بدن تغذيه شوند زماني که مرغها شروع به تخمگذاري مي نمايند بايد علاوه بر وزن بدن متناسب با درصد توليد هفتگي تغذيه شوند از آنجايي که مصرف کم يا زياد جيره هر دو بلوغ جنسي تاثير مي گذارند تنظيم دقيق جيره يک کار ظريف و دقيق خواهد بود .

 

تحريک نوري و انتقال

فصل ، نوع روشنايي مورد استفاده دوره نوردهي ، شدت ، نوع سالن ، تعداد و چگونگي افزايش ساعات روشنايي ، در شروع بلوغ جنسي و تداوم آن تاثير مي گذارند چگونگي تحريک نوري مرغها و خروسها در 18-20 هفتگي يک هنر مي باشد و از اهميت خاصي برخوردار است در رابطه با عملکرد مرغها پاره اي محدوديتهاي بيولوژيک وجود دارد که بايد به آنها توجه نمود يکي از بيشترين غفلتها به تخم آوردن پرندگان بدون توجه به شکل و جثه آنهاست افزايش تحريک نوري در طول دوره پرورش بايد در محدوده توصيه هاي نژادي باشد اگر چه خروسها فقط 10 درصد از هر گله مادر راتشکيل مي دهند در تمام تصميمهاي مديريتي بايد آنها را مد نظر قرار داد براي همزماني مطلوب بلوغ جنسي بهتر است خروسها را يک هفته قبل از مرغها منتقل کرده تحريک نوري داد مطمئن شويد که مرغها و خروسها حداقل 50-100 لوکس نور يکنواخت دريافت مي کنند براي رسيدن به بلوغ جنسي مطلوب انتقال گله هاي مادر از مزرعه پرورش به مزرعه توليد نقش مهمي ايفا مي کند بايد به خاطر داشت که در اين سن مرغها و خروسها دستخوش تغييرات فيزيولوژيکي فوق العاده اي مي شوند آنها در هيچ مرحله اي از زندگي خود به اندازه اين سن حساس نيستند رسيدن به بلوغ جنسي مناسب درگله تنها به يک عامل متعددي بر آن تاثير مي گذارند بنابراين مراقبت صحيح از پرندگان از روز اول زندگي و پرورش آنها در محيط آرام و عاري از استرس بسيار اهميت دارد .

جهت به حداکثر رساندن مصرف دان ورشد جوجه هاي گوشتي در سالن هاي پرورش انگلستان عموماً از طول روز 23 يا 5/23 ساعته استفاده مي گردد با اين همه در تحقيقات اخير به دنبال پرورش جوجه ها تحت طول روز معمول و 16 ساعته کاهشي در وزن زنده ديده نشد با توجه به شواهد به دست آمده از امکان بالقوه بهبود رفاه حيوانات در صورت استفاده از طول روز کوتاه تر لزوم استفاده از روشنايي طولاني مدت و تقريبا مستمر مورد سوال قرار مي گيرد طول روز کوتاه تر موجب خواب طولاني تر استرس هاي فيزيکي کمتر ، بهبود پاسخ ايمني ، استقرار نظم در دوره هاي فعاليت پرنده و احتمالا بهبود متابوليسم استخوان و سلامت پا مي گردد با استفاده از برنامه هاي نوري که درمجموع طول روز در آنها افزايش مي يابد مي توان به روشي دست يافت که عملکرد پرنده همراه با رفاه در آن لحاظ شده باشد استفاده از اين برنامه هاي نوري در سنين پايين موجب دستيابي به منافع دوره هاي تاريکي طولاني تر مي گردند اين روش عموما موجب بهبود سلامتي پا و کاهش تلفات شده درعين حال عملکرد پرندگان معادل و يا بيشتر از پرندگاني است که تحت دوره هاي نوري طولاني و تقريبا مداوم پرورش مي يابند از آنجا که برنامه هاي افزايش طول روز به حداقل طول روز 6 ساعته اشاره دارند استفاده از آنها موجب نقض قوانين و توصيه هاي مربوط به رفاه دام و پرندگان اهلي انگلستان مي گردد بررسي اين امر که آيا اعمال طول روز حداقل هشت ساعته موجب دستيابي به نتايج مشابه مي گردد يا نه ضروري مي باشد . پژوهش هاي اوليه تاثير طول روز بر رشد و صفات اقتصادي پرنده را مورد بررسي قرار داده اند بسياري از تحقيقات اخير با توجه به تاثير طول روز و برنامه هاي افزايش طول روز بر سلامت پا ، فعاليت و تلفات پرندگان صورت پذيرفته است مشکلات پا مخصوصا هنگامي که با زوال توان جابجايي پرنده همراه گردد به عنوان يکي ازعوامل اصلي آزردگي پرنده شناخته شده و در نتيجه يک معضل رفاهي عمده به حساب مي آيد بررسي لاشه جوجه هاي گوشتي درکشتارگاه نشان داده است که زخم و ناهنجاري هاي رشد استخوان و مفاصل پا 60 درصد از آسيب هاي قابل مشاهده را شامل مي شود تغيير طول روز راه حلي عملي و کوتاه مدت براي حل مشکل بوده و موجب بهبود رفاه جوجه هاي گوشتي مي گردد اين مقاله مشتمل بر منافع بالقوه رفاه حيوانات در طول روز عادي و برنامه هاي افزايش طول روز مي باشد عملکرد پرندگان نيز در اين مقاله مورد توجه قرار مي گيرد.

با توجه به روند فزاينده افزايش جمعيت منابع محدود و فقر و گرسنگي پنهان لازم است برنامه اقتصادي همه جانبي اي تدوين گردد در بخش کشاورزي و زير مجموعه آن دامپروري و پرورش طيور يکي از مواردي است که در کوتاه مدت و با هزينه کمتر مارا به اهداف اقتصادي مي رساند بدين لحاظ نياز به مديريت چنين واحدهايي است تا با تاکيد بر اصلاح نژاد طيور جهت بالارفتن راندمان توليدبهترين شرايط محيطي را فراهم نمايند. از اين لحاظ که غذا در پرورش طيور بيشترين هزينه را دارد مساله عمده و اساسي است کنجاله سويا امروزه به دليل کيفيت مناسب و اقتصادي سهم بسزايي در جيره طيور دارد بر اين اساس در اين مقاله سعي شده است که اهميت اين ماده غذايي را از لحاظ ترکيبات آن و مقايسه آن با ديگر منابع پروتئيني بيان نمايد . به طور کلي مي توان گفت که کنجاله سويا يک ماده غذايي بهداشتي و اقتصادي است و به لحاظ ترکيبات شيميايي مناسب در جيره طيور نقش مهمي ايفا مي کند.

ترکيب مواد غذايي مورد نياز طيور

خوراکهاي مورد نياز در تغذيه طيور از موادي مغذي تشکيل شده که پس از جذب و ورود به خون هر يک بطريقي در اعمال حياتي بدن حيوان نقش ايفا مي کنند مواد مغذي به طور کلي شامل کربوهيدراتها و چربيها ، پروتئين ها ، مواد معدني ، ويتامين ها ، آب و ترکيبات اضافي مي باشند. براساس نوع و شيوه پرورش طيور ازنظر گوشتي و تخمگذار بودن ونيز زمان پرورش درصدترکيبات فوق تغيير پذيرند و به انواع مواد غذايي نيازمند هستند جهت تعيين ميزان هر ماده غذايي در جيره طيور مي بايست به اين نکات توجه داشت که : ماده غذايي اقتصادي و بهداشتي باشد تمام نيازهاي لازم را تامين کند. يکي از مواد غذايي مورد مصرف در پرورش طيور ، کنجاله سوياست که پس از ذرت ، بيشترين اهميت را دارد و تمامي فاکتورهاي فوق را در بر ميگيرد بدين ترتيب لازم است شناختي بر آناليز مواد مغذي و ديگر خصوصيات آن داشت البته جهت روشن نمودن بيشتر مطلب سعي شده نيازهاي غذايي طيور مشخص گردد و سپس اهميت آن مطرح خواهد شد .

پروتئين ها

پروتئين ها از واحدهايي بنام اسيد آمينه تشکيل شده اند و حدود 20 درصد وزن يک مرغ و 5/12 درصد وزن تخم مرغ از آنها ترکيب يافته است بعضي اسيدهاي آمينه به واسطه انتقال گروه آميني ازاسيدهاي آمينه ديگر بوجود مي آيند . ولي تعدادي تحت عنوان اسيدهاي آمينه ضروري به اندازه کافي در بدن حيوان ساخته نمي شوند اين دسته اسيدهاي آمينه عبارتنداز : آرژنين ، متيونين ، لوسين ، ايزولوسين ، گلوتامين ، هستيدين ، فنيل آلانين ، ليزين ، تريپتوفان ، تره ئونين  و والين . در تعادل جيره بيشتر به پنج اسيد آمينه آرژنين ، تريپتوفان ، ليزين ، متيونين ، و سيستين را ملاک قرار مي دهند . اصولا پروتئين ها شامل : دو منبع گياهي و حيواني است که بسته به خصوصيات ذکر شده مي توان به نسبت از ترکيب انها استفاده نمود معمولا فرآورده هاي با منشا حيواني توازن اسيد آمينه بهتري دارند و قادرند مواد معدني ضروري و ويتامين ها را تامين کنند در حال حاضر در تهيه خوراک طيور استفاده از مکملهاي پروتئيني حيواني کمتر از سابق است . از جمله مهمترين منابع پروتئيني حيواني مي توان از پودر ماهي ، پودر گوشت ، پودر خون ، پودر شير ، پودر گوشت استخوان دار پودر پر ، پودر کشک ، اب پنير خشک شده ، باقي مانده کشتارگاههاي طيور و مواد محلول ماهي را نام برد. امروزه با توجه به مشکلات تهيه مواد غذاي سرشار از پروتئين از منابع حيواني سعي شده ازمکملهاي پروتئيني نباتي که بيشتر فرآورده هاي فرعي کنجاله دانه هاي روغني هستند اين مساله را حل نمايند پروتئين هاي نباتي از لحاظ توازن اسيدهاي آمينه ، منابع فقيرتري هستند از جمله مهمترين منابع پروتئين هاي نباتي مي توان به غلات تقطير شده خشک ، کنجاله سويا ، کنجاله پنبه دانه ، کنجاله بذرک ، کنجاله کلزا ، کنجاله گلرنگ ، کنجاله کنجد ، دانه باقلا و .... اشاره نمود. از ميان آندسته پروتئين هاي نباتي که به طور معمول استفاده مي شوند کنجاله سويا اهميت بيشتري از نظر اسيد آمينه و ليزين دارد ولي در مجموع درکاربرد پروتئين هاي نباتي بايد ميزان و نوع اسيدهاي آمينه و نيز مواد سمي موجود در آن برآورده شود تازماني که از هر مکمل جديد تاريخچه مصرف مناسبي در دسترس نيست قبل از استفاده در جيره مي بايست به دقت مورد بررسي قرارگيرد.

اهميت کنجاله سويا در تامين پروتئين لازم در جيره طيور

سويا حاوي حدود 35 تا 40 درصد پروتئين و 18 تا 21 درصد چربي است وبه منظور توليد روغن و کنجاله توليد و فرايند مي شود با حرارت دادن به سويا کيفيت آن بهتر شده بازدارنده تريپسين غيرفعال شده و متيونين بهتر در دسترس قرار مي گيرد با وجود اين مي بايست دقت شود که ممکن است حرارت زياد به ليزين و احتمالا اسيدهاي آمينه ضروري ديگر صدمه رساند يا آنها را از دسترس خارج سازد ولي به طور کلي بيشتر تحقيقات بر اين نظر تاکيد داشته که کنجاله سويا براي حداکثر کيفيت پروتئين مي بايست حرارت مناسبي ديده باشند سويا که چربي آن گرفته شده باشد به دو صورت آسياب کامل يا پرک شده مصرف مي گردد با وجود اين لازمه حرارت دادن ايجاب مي کند که دانه ها به طور مناسبي فرايند شوند در آزمايشهاي تغذيه جيره هاي تمام چربي دار سويا به جوجه ها نتايجي به دست آمده که دانه هاي کامل يا دانه هاي آسياب شده مطلوب ترند اما بايد متذکر شد که در مناطقي که با مشکل کمبود روغنهاي نباتي مواجه اند اقتصادي تر آن است که فقط ازکنجاله استفاده شده و روغن ان جدا گردد. در تهيه کنجاله با جدا شدن روغن ميزان پروتين کنجاله حاصل به حدود 45 درصد رسيده و مقدار الياف فام آن حدوداً 6 درصد مي گردد کنجاله بدون پوسته معمولا با حداقل 50 درصد پروتئين استاندارد مي شود ومقدار الياف آن در حدود 3 درصد است کنجاله بدون پوسته مخصوصا در خوراکهاي پرانرژي جوجه هاي گوشتي مطلوب است . پروتئين سويا يک پروتئين با کيفيت است و حاوي مقادير سرشار از اسيدهاي آمينه ضروري است و درميان پروتئين هاي نباتي منبع عالي ليزين مي باشد و به عنوان يک منبع مناسب آرژنين ، گليسين وتريپتوفان به حساب مي آيدليکن مقادير اسيدهاي آمينه سيتين و متيونين موجود کمتر از حد دلخواه است متيونين  اولين اسيد امينه محدود کننده درجيره هاي پرانرژي بوده و حايز اهميت زيادي است بنابراين در جيره هايي که از سويا به ميزان زيادي استفاده مي گردد مي بايست از متيونين و مواد غذايي حاوي متيونين بالا به عنوان مکمل استفاده نمود.

عوامل محدود کننده استفاده از سويا در جيره طيور

علاوه بر اينکه ميزان اسيدهاي آمينه متيونين و سيستين در سويا پايين است کنجاله سويا حاوي تعدادي از مواد سمي محرک و ممانعت کننده شامل مواد آلرژي زا ، گواترزا و عوامل ضد انعقاد است از نظر تغذيه دام ممانعت کننده هاي پروتئاز که شش نوع از آن شناخته شده است حايز اهميت اند از اين ممانعت کننده ها عامل آنتي تريپسين و کونيتز و ممانعت کننده کايموتريپسين بومن برک اهميت خاصي دارندتغذيه دانه خام سويا و کنجاله حرارت نديده آن رشد حيوان را به تاخير مي اندازد يکي از دلايل آن وجود همين ممانعت کننده هاي پروتئاز است که باعث جلوگيري ازهضم پروتئين مي شوند همچنين شواهدي در دست است که فعاليت بيش از حد پانکراس در اين حالت اتفاق مي افتد همانطور که قبلا توضيح داده شد حرارات باعث غير فعال شدن اين ممانعت کننده ها مي گردد و از اين راه مي توان تا حدودي اين اثرات را خنثي کرد اگر از کنجاله سويا به عنوان منبع اصلي پروتئين جيره طيور استفاده شود مسايلي بروز خواهد نمودو کنجاله سويا از لحاظ ويتامين B فقير است وجهت رفع اين نقيصه بايد همراه با آن از مکملهاي ويتاميت و يا از پروتئين هاي حيواني نظير پودر ماهي استفاده کرد چنانچه کنجاله سويا با مواد فوق الذکر تکميل نگردد مرغهاي تخمگذار ، تخمهايي با قابليت جوجه کشي کم توليد نموده جوجه هاي حاصل نيز ضعيف و به علت کمبود ويتامين K در مقابل خونريزي حساس خواهند بود کنجاله سويا نسبت به دانه غلات ، کلسيم و فسفر غني تري دارد امادر صورتي که در جيره طيور در حال رشد يا مرغهاي تخمگذار ،جانشين پروتئين حيواني شود لازم است جيره غذايي مجددا ازلحاظ کلسيم و فسفر تنظيم گردد. کنجاله سويا حاوي 1/0 درصد جنيستين است که خواص گواترزايي دارد وتواني معادل 10 * 44/4 توان دي انيل استيلسترون از خود نشان مي دهد اين ماده تاثير روشني تاکنون از خود بروزنداده است .

مواد غذايي موجود در کنجاله سويا در مقايسه با نياز غذايي جوجه هاي گوشتي

بيشترين اهميت کنجاله سويا مربوط به پروتئين آن مي گردد اما به همراه پروتئين مواد ترکيبات ديگري نيز در آن وجود دارد . همچنين به منظور مقايسه نياز طيور و مقدار مواد غذايي که اين کنجاله مي تواند فراهم نمايد نيازهاي غذايي جوجه هاي گوشتي در سنين مختلف درج گرديده است .

مقايسه ميزان پروتئين کنجاله سويا و ديگر منابع پروتئيني

کيفيت اسيدهاي امينه پروتئين هاي حيواني نسبت به گياهي ارجحيت دارد اما هزينه بالاي اين پروتئين ها و برخي از آنهارا نمي دهد بنابراين لازم است از پروتئين هاي نباتي استفاده شود کنجاله سويا نسبت  به ديگر مواد گياهي باردارنده کمتري داشته و اسيدهاي آمينه لازم را فراهم مينمايد بنابراين از اين منبع پروتئين مي توان تا حد بالايي استفاده کرد .

نتيجه گيري

درمجموع ميتوان گفت کنجاله سويا ، ماده غذايي مناسبي جهت تامين پروتئين جيره طيور مي باشد که از لحاظ اقتصادي بهداشتي و ترکيبات موجود حائز اهميت است با توجه به عوامل محدود کننده استفاده زياد در جيره طيور توصيه مي شود ازمکملهاي پروتئيني مناسب همچون کنجاله کنجد ، پودر ماهي و غلات ويتامين ها و منابع تامين کننده فسفر و کلسيم حتي الامکان استفاده گردد بدين ترتيب مي توان جيره غذايي مناسبي مشتمل بر انواع مختلف مواد غذايي تهيه نمود .

 

هدف پرورش دهنده جوجه گوشتي توليد گله اي يکنواخت و خوب رشد يافته با کمترين هزينه ممکن مي باشد دراين معادله يکنواختي گله نقش مهمي در دست يابي به بالاترين سود ايفا مينمايد اغلب مرغداران گلايه دارند که 20 درصد گله آنها تنها 4/1 کيلوگرم وزن داشته حال آنکه 80 درصد آنها 8/1 کيلوگرم مي باشند تحت اين شرايط مرغداري که داراي گله اي شامل 1000 پرنده است 80 کيلوگرم وزن زنده را از دست مي دهد .

چه گله اي يکنواخت است ؟

در يک گله طبيعي جهت داشتن يکنواختي مطلوب تقريبا 75 درصد نرها و 78 درصد ماده ها مي بايست در دامنه 10 درصد ميانگين وزني هر يک از جنس ها قرار گيرند از آنجايي که وزن نرها بالاتر مي باشد تنوع وزن آنها بيشتر مي باشد ليکن بسياري از گله ها به اين درجه از يکنواختي نمي رسند در حالي که سايرين بهتر مي باشند .

·        عوامل مسئول عدم يکنواختي کدامند ؟

·        حقيقتاً غير يکنواختي از چه زماني آغاز مي شود ؟

·        نحوه پيشگيري از آن چگونه است ؟

ده عامل ايجاد کننده غير يکنواختي عبارتند از :

1- اختلالات جنس نر و ماده

2- يکنواختي وزن جوجه ها هنگام تحويل

3- دهيدراسيون اوليه

4- دماي نامناسب دوره پرورش اوليه

5- فقدان تهويه

6- تغذيه انتخابي

7- تراکم زياد گله

8- ناکافي بودن فضاي آبخوري و دانخوري

9- کيفيت خوراک

10- بيماري

90 درصد ازاين عوامل تحت کنترل مرغدار مي باشد .

زمان شروع غير يکنواختي

غير يکنواختي ساعاتي پس از ورود جوجه ها به سالن پرورش  آغاز مي شود آميخته هاي گوشتي امروزي طي 6 هفته به وزن 2 کيلوگرم مي رسند به طور طبيعي وزن اوليه جوجه ها جهت رسيدن به اين مقدار بايستي طي هفته اول پرورش چهار برابر گردد با توجه به سرعت رشد مشکل يکنواختي خيلي زود مي تواند بدتر شود لذا با تشخيص آن مي بايست هرچه سريع تر بر طرف شود .  

دست يابي به گله هاي يکنواخت

توجه مختصر به عوامل ايجاد کننده غيريکنواختي مي تواند مرغدار را جهت شناسايي اين مشکلات واعمال روشي جهت بهبود يکنواختي گله کمک نمايد.

1- تفاوت هاي جنس نر و ماده

طبيعت موجب شده است جوجه هاي گوشتي نر در مقايسه با جنس ماده در سن 6 تا 7 هفتگي 150 تا 200 گرم سنگين تر باشند همچنين طبيعت نسبت تقريبي 50 درصد بين جنس نر و ماده را حفظ مينمايد. برخي مواقع مرغداران گلايه دارند که تعداد بيشتري ماده و تعداد کمتري نر دريافت مي کنند لازم است بدانيم که هيچ کارخانه جوجه کشي جوجه هاي گوشتي هچ شده خود را تعيين جنس نمي نمايند مگر در مواقع خاص که از انها خواسته شود از آنجايي که رشد اوليه تاج بسيار آهسته مي باشد برخي مواقع تمايز بين نر و ماده در آميخته هاي گوشتي سريع الرشد مشکل مي باشد . غير يکنواختي طبيعي در نژادهاي گوشتي با سرعت پردرآوري آهسته را مي توان از طريق تعيين جنسيت از روي پر و پرورش جداگانه جوجه هاي تحويلي در مزرعه کاهش داد اين امر بخصوص در گله هاي بزرگ با تراکم بالا سودمند مي باشد زيرا ميتوان در سن 5 هفتگي خروس هايي که به طور جداگانه پرورش داده مي شوند را برداشت نموده طي هفته ششم فضاي بيشتري در اختيار ماده ها قرار داد .

2- يکنواختي وزن جوجه ها هنگام تحويل

هنگامي که کارخانجات جوجه کشي سفارش گله بزرگي ازجوجه گوشتي را دريافت مي نمايند معمولا براي آنها اين امکان جوجه ندارد که انها را از تخم مرغ هاي يک گله تامين نمايند اختلاف هاي موجود در وزن تخم مرغ ميتواند به تفاوت  در وزن جعبه هاي جوجه منجر شود بنابراين مرغدار ميتواند آنها را به صورت جداگانه پرورش دهد پرورش جداگانه جوجه هاي دريافتي از کارخانه جوجه کشي که داراي اندازه هاي متفاوتي مي باشند اولين گام در دست يابي به گله اي يکنواخت مي باشد .

3- دهيدراسيون اوليه

هنگامي که جوجه ها پس از يک دوره طولاني جابجايي بويژه در مناطق داراي آب و هواي گرم به مزرعه مي رسند به اساني دهيدارته مي شوند بيش از 70 درصد وزن جوجه را آب تشکيل مي دهد و دهيدارسيون مي تواند وزن آنها را به طور معني داري کاهش دهد جوجه ها بلافاصله پس از رسيدن مي بايست آب حاوي الکتروليت و گلوکز دريافت نمايند در يافت آب توسط تمام جوجه ها به محض رسيدن به مزرعه داراي اهميت مي باشد جوجه هايي که پس از تاخير آب دريافت مينمايند از افت اوليه آسيب ديده غيريکنواختي مي تواند طي يکي دو روز مشاهده شود جهت اطمينان از اينکه تمام جوجه ها بلافاصله آب دريافت نمايند دوکار توصيه مي شود.

·        فروبردن نوک هر يک ازجوجه ها در آب پيش از قرار دادن آنها در زير مادر مصنوعي .

·        افزايش 50-100 درصد تعداد طبيعي آب خوري ها براي 4-5 ساعت ابتدايي غذا مي تواند پس از اين دوره در اختيار جوجه ها قرار گيرد .

4- دماي نادرست مادر مصنوعي

از انجايي که جوجه ها فاقد پر مي باشند قادر به تنظيم دماي بدن نبوده و گرماي مادر مصنوعي گرم نگاه مي نمايد دماي 35 درجه سانتي گراد در سطح بستر براي هفته ابتدايي لازم مي باشد اين دما مي بايست تا سن سه هفتگي حدود 8/2 درجه سانتي گراد در هفته کاهش يابد علاوه بر اين حرارت مي بايست به طور يکنواخت روي تمام جوجه ها پخش شود ولي با توجه به استفاده مرغداران ازتعداد ناکافي لامپ هاي تنگستني که نور بيشتري نسبت به گرما توليدمي کنند اغلب اوقات توزيع حرارت يکنواخت نبوده در نتيجه برخي جوجه ها سرما خورده شروع به لرزيدن يا جمع شدن به دور هم نموده غذا نخورده و وزن از دست مي دهند که به از دست رفتن يکنواختي اوليه منجر مي شود .جهت پيشگيري ازاين امر مطمئن شويد که ترتيب مادرهاي مصنوعي به صورت زير مي باشد .

- حداکثر 250 جوجه مي بايستي در شعاع 4 متري نرده مادر مصنوعي پرورش داده شوند .

-18 عدد لامپ 250 وات مادون قرمز را در 18 قسمت جداگانه در بالاي بستر استفاده نماييد به طور جايگزين مادرهاي گازي شرايط پرورش عالي فراهم نموده و کمکي در کاهش غير يکنواختي هستند .

·        جهت کسب اطمينان ازصحت دماي فراهم شده از دماسنج روي حفاظ مادر استفاده نمايد .

·        از بالا نبودن دما مطمئن شويد زيرا اين امر مي تواند موجب دهيدراسيون شود.

مادر گازي روش بسيار موثري جهت تامين دماي مناسب پرورش مي باشد .

دو را براي انجام اين کار وجود دارد .

·        هر يک از چهار حفاظ مادر با شعاع 4 متر که داراي 250 قطعه جوجه هستند مي تواند توسط يک مادر مصنوعي گازي با ظرفيت 100 قطعه گرم شود اين وسايل سرويس دهي را آسان تر مي نمايد پس از هفته اول مي توان دو حفاظ را با يکديگر ادغام نمود و در روز دهم هر چهاررا با يکديگر ادغام نمود ودر روز دهم هر چهار تا را با هم يکي نمود .

·        يک طرف سالن پرورش را مي توان حصار نصب نمود گوشه هاي اطراف محوطه را با تعداد مناسبي از مادرهاي گازي گرم نمود فضاي اختصاص داده شده به هر پرنده طي هفته اول 023/0 متر مربع بوده و بتدريج با افزايش سن زياد خواهد شد .

5- فقدان تهويه

هنگامي که جوجه ها بصورت گروهي پرورش داده مي شوند دي اکسيد کربن و امونياک آزاد شده بايستي خارج و هواي تازه داخل شود اين امر ميتواند از طريق باز نمودن بخش بالايي پرده جهت فراهم نمودن تهويه صحيح مناسب انجام بگيرد . تنفس اوليه آمونياک مي تواد آسيب جدي به دستگاه تنفس وارد نموده موجب عفونت هاي بعدي شود برخي جوجه ها در مقايسه با سايرين بيشتر تحت تاثير قرار گرفته موجب غير يکنواختي مي شوند مقدار مناسب هواي تازه که اکسيژن کافي براي رشد را فراهم مي اورد ضروري مي باشد .

6- تغذيه انتخابي

به طور غريزي جوجه ها ذرات بزرگ تر و خوش خوراک تر غذا را برداشت مينمايند آغاز تغذيه جوجه ها با ذرت خرد شده بايستي کنار گذارده شود زيرا موجب تغذيه انتخابي خوراک شده از اين رو جوجه ها يک جيره نامتعادل دريافت مي نمايند که موجب کاهش يکنواختي مي گردد تغذيه جوجه ها از روز نخست بايستي با جيره آغازين يا پيش آغازين شروع شود .

7- تراکم گله

مرغداران اغلب سعي در افزايش تعداد پرندگان نگهداري شده در يک فضاي مشخص از سالن دارند افزايش تراکم گله رويه ناشي از تنگ نظري بوده زيرا موجب ايجاد رقابت براي فضاي بستر و نيز آبخوري و دانخوري و نيز کاهش ميزان هواي تازه قابل دسترس در سالن مي گردد هر گونه رقابت براي فضا مي تواند يکنواختي گله را تحت تاثير قرار دهد . پرندگان ضعيف تر آسيب خواهند ديد و مرغدار متضرر خواهد شد تراکم گله همچنين باعث استرس در پرندگان شده از اين رو اشريشيا کلي که ميکروارگانيسم همزيست در روده مي باشد . تحريک گرديده موجب بروز بيماري هاي پيچيده نظير CRD گرديده و متعاقب ان يکنواختي گله را متاثرخواهد ساخت مطمئن شويد که جوجه هاي گوشتي در سالن هاي باز تا سن 4 هفتگي و پس از ان به ترتيب 04/0 و 09/0 متر مربع فضا در اختيار داشته باشند .

8- فضاي ناکافي آبخوري و دانخوري

معمولا مرغداران دو دانخوري آويز به ازاي هر 100 پرنده در نظر مي گيرند اين تعداد در 10 سال پيش مي توانست براي جوجه هاي داراي رشد نسبتا پايين مناسب باشد آميخته هاي گوشتي امروزي نيازمند دسترسي مستمر به غذا هستند تمام پرندگان بايستي همزمان قادر به مصرف غذا از دانخوري ها باشند تجربه نشان داده است که با 8 دانخوري به ازاي 100 پرنده نتايج مربوط به وزن و يکنواختي عالي مي باشد افزايش سرمايه اوليه مي تواند با يک جوجه ريزي کم جبران شود آب ماده مغذي بسيار مهم بويژه در اب و هواي گرم مي باشد هر نوع رقابت براي فضاي آبخوري مي تواند به دهيدارسيون پرندگان ضعيف و فقدان يکنواختي منجر شود نسبت به دسترسي مستمر تمام پرندگان به اب خنک و پاکيزه اطمينان کسب نمايد .

9- کيفيت خوراک

يک مرغدار مي تواند بهترين جيره غذايي را در دنيا داشته باشد اين امر عملي نمي گردد مگر اينکه بتواند نسبت به تهيه مواد اوليه مرغوب ، خرد نمودن انها به اندازه مناسب و مخلوط صحيح آنها اقدام نمايد ساخت خوراک يک هنر و دانش است و توسط کارشناسان بخوبي انجام مي گيرد فقر کيفيت خوراک ناشي ا ز هر يک از عوامل فوق مي تواند موجب جيره اي نامتعادل تغذيه انتخابي و احتمالا بيماري شود اينها عواملي هستند که مي توانند يکنواختي و رشد را به طور جدي تحت تاثير قرار دهند .

10- بيماري

هر گونه بيماري مي تواند موجب از بين بردن يکنواختي گله شود . همگام با خروج جوجه هاي سالم از جوجه کشي بيماري بخصوص عفونت دستگاه تنفس مي تواند درست از مرحله حمل به بعد ضربه خود را وارد نمايد پرورش چند سني در يک مزرعه احتمال بيماري را چند برابر مي نمايد مشخص شده است زماني که بيماري در 20 درصد گله آشکار مي شود ديگر پرندگان در حال مبارزه با عفونت به شکل تحت باليني مي باشند بيماري پرندگان مختلف را به ميزان متفاوتي تحت تاثير قرار مي دهد مصرف آب و غذا کاهش مي يابد افزايش وزن متوقف شده يا حتي کاهش مي يابد و به طور کلي گله را غير اقتصادي مي نمايد پيشگيري از بيماري نسبت به درمان برتري داشته و پرورش بصورت هم پر – هم خالي ، امنيت زيستي و تغذيه صحيح همچنين برنامه واکسيناسيون ميتواند از بيشتر بيماري ها پيشگيري نمايد هدف بايستي زنده ماني 98 درصد باشد و بدين منظور بايستي در بررسي اثر برنامه پيشگيري از بيماري نتايج واقعي مورد استفاده قرار بگيرد .

تبديل سلول های پايه به سلول های عصبی به کمک تخم مرغ دانشمندان موفق شده اند سلول های پايه استخراج شده از مغز استخوان افراد بزرگسال را با پيوند زدن آنها به جنين آسيب ديده مرغ، به سلول های عصبی تبديل کنند. به گزارش بي بي سي ، گروه محققان دانشگاه اسلو ، در نروژ ، اميدوار است اين پيشرفت به ايجاد منابع تازه سلولی برای معالجه بيماری های مغزی مانند پارکينسون منجر شود.به نظر می رسد که سازوکار ترميمی جنين مرغ بر سلول های پايه اثر کرده و آن را دچار تغييرات بنيادين کرده باشد.جزئيات اين مطالعه در نشريه "پيشرفت های آکادمی ملی علوم" منتشر شده است.سلول های پايه سلول هايی هستند که قابليت بدل شدن به کليه انواع بافت ها را دارند اما سلول های پايه استخراج شده از مغز استخوان افراد بزرگسال معمولا فقط سلول های خون و سلول های سيستم دفاعی بدن را توليد می کند.با اين حال ، آزمايش ها نشان داده است که احتمالا امکان تبديل آنها به سلول های عصبی به کمک شيوه های خاص وجود دارد البته تلاش ها برای انجام اين کار در گذشته نسبتا ناموفق بوده است.دانشمندان در مواردی اندک موفق شده اند شاخص های ملکولی نورون ها (ياخته های عصبی) را شناسايی کنند اما نتوانسته اند سلول های کامل را که به درستی به يکديگر پيوند خورده اند ايجاد کنند.با اين حال ، سلول های پايه استخراج شده از مغز استخوان که به داخل تخم مرغ تلقيح شدند به سلول های عصبی کامل بدل شدند.در مجموع 10 درصد سلول های پايه در اين فرآيند تغيير هويت دادند که رقمی چشمگير به حساب می آيد.محققان در مقاله خود نوشتند:اين پيشرفت ممکن است امکانات تازه ای در زمينه توليد انبوه نورون ها از مغز استخوان بيمار ايجاد کند

كه‌ گــرگــور مندل‌ رموز دورگــه‌سازي‌ (پرورش‌ متقاطع‌) را تشريح‌كرد، مي‌گــذرد، و ژنتيسين‌هاي‌ عصر حاضر هنوز از يافته‌هاي‌ او براي‌ اصلاحات‌ ژنتيكي‌ درگــياهان‌ و حيوانات‌ استفاده‌ مي‌نمايند. اگــرچه‌ فن‌آوري‌هاي‌ جديد آنها را در پيش‌بيني‌ بهترنتيجه‌ آميزش‌ گــونه‌ها جهت‌ تكامل‌ صفات‌ و پرورش‌ كارآمدتر و سريع‌تر ياري‌ مي‌دهد.



از آن‌ زمان‌ تا كنون‌ كه‌ (كشف‌ژنتيك‌هاي‌ گــرگــور مندل‌ در سال‌ 1905رخ‌ داد)، مردم‌ به‌ استفاده‌ از اين‌ اصول‌براي‌ صفات‌ در ساير گــونه‌ها اقدام‌ كردنددر حالي‌ كه‌ مندل‌ فقط براساس‌ آزمايش‌با گــياهان‌ گــزارش‌ مي‌كرد و چگــونگــي‌تصادفي‌ بودن‌ ويژگــي‌هاي‌ كيفي‌ را براي‌ديگــران‌ ثابت‌ كرده‌ بود.

حتي‌ در رابطه‌ با برجسته‌ترين‌ صفتي‌كه‌ به‌ عنوان‌ مثال‌ مندليسم‌ استفاده‌مي‌شد (كوتاه‌ و بلند بودن‌ دانه‌هاي‌ نخودفرنگــي‌)، احتمالا اختلاف‌هاي‌ تشريح‌نشده‌اي‌ وجود داشت‌ كه‌ به‌ صورت‌مناسب‌ طبقه‌بندي‌ نشده‌ بود. در واقع‌،در مطالعه‌ گــذشته‌نگــر، مندل‌ در انتخاب‌آنچه‌ كه‌ به‌طور معمول‌ به‌ عنوان‌ يك‌صفت‌ كيفي‌ مورد توجه‌ قرار داده‌ بودبي‌نهايت‌ خوش‌ شانس‌ بود واختصاصاتي‌ را يافت‌ كه‌ مي‌توانست‌ دردو گــروه‌ طبقه‌بندي‌ نمايد. در حالي‌ كه‌كساني‌ كه‌ آثار او را دنبال‌ مي‌كردند، به‌همان‌ صورت‌ موفق‌ نبودند.

طيور را معمولا با توجه‌ به‌ نوع‌ تاج‌،رنگــ‌ پوست‌ و بعضي‌ خصوصيات‌ ديگــرمي‌توان‌ طبقه‌بندي‌ كرد، اما هنگــامي‌ كه‌صفات‌ تجارتي‌ نظير وزن‌ بدن‌، ميزان‌رشد، توليد تخم‌مرغ‌ و راندمان‌ تغذيه‌مورد توجه‌ قرار مي‌گــيرند، اين‌طبقه‌بندي‌ها غير معمولي‌اند. بر اساس‌اسناد علمي‌ در دو يا سه‌ دهه‌ اول‌ قرن‌بيستم‌، تعدادي‌ از ژنتيسين‌ها به‌ تشريح‌تغييرات‌ در توليد تخم‌مرغ‌ ، نحوه‌تخمگــذاري‌ و اجزاء ديگــري‌ از محصول‌تخم‌مرغ‌ بر اساس‌ اصول‌ الگــوهاي‌مندلي‌ شكست‌ مي‌خورد، كه‌ به‌ دليل‌وجود چندين‌ لايه‌ از ژن‌هاي‌ كنترل‌ كننده‌رنگــ‌ بال‌ و پر است‌. حضور يك‌ ژن‌غالب‌ در يك‌ لوكوس‌ ممكن‌ است‌ اثرات‌ژن‌ها در ساير لوكوس‌ها را بپوشاند. ازطرفي‌، نوع‌ تاج‌ تا حدود زيادي‌ باالگــوهاي‌ مندلي‌ تناسب‌ داشته‌ و درحقيقت‌ اولين‌ صفت‌ در طيور بود كه‌براي‌ انجام‌ اين‌ قبيل‌ اعمال‌ شناسايي‌شده‌ بود.

علاوه‌ بر اين‌، تعدادي‌ ژن‌هاي‌ نهفته‌مرگــ‌آور در جوجه‌ها و ساير گــونه‌هاي‌پرندگــان‌ كشف‌ شده‌ بود كه‌ با الگــوي‌مندلي‌ تطابق‌ داشتند. چنانچه‌تخم‌مرغ‌هاي‌ هچ‌ نشده‌ جهت‌ وجودجنين‌ واجد صفات‌ مرگــ‌آور شناسايي‌شود، اين‌ موضوع‌ غالبانشان‌ دهنده‌ اين‌است‌ كه‌ هر دو والد براي‌ يك‌ ژن‌ مرگــ‌بار هتروزيگــوس‌ هستند. 25 درصد ازجنين‌ها در تخم‌مرغ‌هاي‌ بدست‌ آمده‌ ازاين‌ قبيل‌ جفت‌ شامل‌ نوع‌ مرگــبار جنين‌بوده‌، دو سوم‌ از جوجه‌هاي‌ متولد شده‌شبيه‌ والدينشان‌ هتروزيگــوس‌ خواهدبود و يك‌ سوم‌ باقيمانده‌ عاري‌ از هرگــونه‌ نقصي‌ بودند.

گــزينش‌ براساس‌ صفات‌ تجارتي‌

كتاب‌ طبقه‌بندي‌ جديد پروفسور(F.B.Hutt) تحت‌ عنوان‌ ژنتيك‌ مرغان‌،بررسي‌ و بازنگــري‌ شده‌ است‌ و بيانات‌حاضر يك‌ سند دقيق‌ تقريبااز تمامي‌انتشاراتي‌ است‌ كه‌ تا آن‌ زمان‌ در رابطه‌ باژنتيك‌ طيور به‌ دست‌ آمده‌ بود.

كتاب‌ (Hutt) اولين‌ راهگــشا براي‌مسئله‌ گــزينش‌ تجارتي‌ بود كه‌ با در نظرگــرفتن‌ بهترين‌ ركوردهاي‌ توليد تنهاپيشرفت‌ محدودي‌ را باعث‌ مي‌شد. (Hutt)چگــونگــي‌ استفاده‌ از تست‌ نتاج‌را شرح‌ داده‌ بود، در آن‌ زمان‌ منابع‌ موردنياز كه‌ از بين‌ رفته‌ بودند، مي‌توانست‌بعضي‌ از مشكلات‌ در رابطه‌ با صفاتي‌نظير توليد تخم‌مرغ‌ را بر طرف‌ كند.

علاوه‌ بر اين‌ (Hutt) شواهدي‌ رافراهم‌ كرده‌ بود كه‌ يكي‌ از برجسته‌ترين‌صفات‌ يعني‌ مقاومت‌ در مقابل‌ بيماري‌(در اين‌ مورد، لوكوزيس‌) مي‌توانست‌ به‌وسيله‌ تست‌ نتاج‌ هنگــامي‌ كه‌ پرندگــان‌مورد آزمايش‌ در محيطي‌ تحت‌ تاثيربيماري‌ رشد كرده‌ باشند، اصلاح‌ گــردد.اين‌ موضوع‌ به‌ تحول‌ و تكامل‌ طبقه‌بندي‌اخير لاين‌هاي‌ K و C(مقاوم‌) و S(حساس‌) كرنل‌ منجر شد. حتي‌ در زمان‌بروز درگــيري‌ لاين‌هاي‌ K و C بقاءخوبي‌ داشتند، در حالي‌ كه‌ لاين‌ Sبايستي‌ در محيطي‌ نگــه‌داري‌ مي‌شد كه‌در معرض‌ هيچ‌يك‌ از بيماري‌هاي‌لكوزي‌ (لوكوزلومفوئيد، بيماري‌ مارك‌)قرار نگــيرد.

دكتر ويل‌ لارموكس‌، اولين‌ ژنتيسين‌نيمه‌ قرن‌،دواصل‌اساسي‌رابه‌كاربرده‌بود.

تاثيرپذيري‌ از محيط

جهش‌ بوجود آمده‌ به‌ وسيله‌ تمامي‌ژنتيسين‌ها در نيمه‌ قرن‌، دو اصل‌ اساسي‌را در برداشت‌. اول‌ اين‌ كه‌، آنها فهميدندكه‌ صفات‌ تجارتي‌ نظير وزن‌ بدن‌، ميزان‌رشد، ميزان‌ توليد تخم‌مرغ‌ ، مقاومت‌ به‌بيماري‌ و غيره‌، به‌ وسيله‌ تعدادي‌ ازژن‌ها كنترل‌ مي‌شوند، بنابر اين‌نمي‌توانستند در نسبت‌هاي‌ مندلي‌ براي‌هيچ‌يك‌ از لوكوس‌ اختصاصي‌ ژني‌طبقه‌بندي‌ شوند. حتي‌تصور مي‌كردندژن‌هاي‌ بنيادي‌ ممكن‌ است‌ همانندژن‌هاي‌ تعريف‌ شده‌ مندلي‌ رفتار كنند.اين‌ موضوع‌ قابل‌ اثبات‌ نبود. روش‌هاي‌ديگــري‌ براي‌ بهره‌گــيري‌ و مهار تغييرات‌ژنتيكي‌ در اين‌ صفات‌ تجارتي‌ مورد نيازبودند.

دومين‌ عامل‌ اساسي‌، ژنتيك‌هاي‌جديدي‌ بودند كه‌ از تاثير محيط بر روي‌صفات‌ مورد مطالعه‌ به‌ وجود آمده‌بودند. براي‌ درك‌ اين‌ موضوع‌، پرندگــان‌مشابه‌ از لحاظ ژنتيكي‌ را بر اساس‌رژيم‌هاي‌ غذايي‌ مختلف‌ رشد داده‌، كه‌صفات‌ آنها ممكن‌ است‌ اختلاف‌ قابل‌سنجشي‌ را نشان‌ دهد. اين‌ اختلاف‌كاملا ناشي‌ از محيط است‌. (در اين‌خصوص‌ تغذيه‌ مورد نظر است‌). دربرنامه‌هاي‌ پرورش‌ تجارتي‌، ما باجمعيت‌هاي‌ ژنتيكي‌ متنوع‌ روبرومي‌شويم‌ كه‌ اغلب‌ در محيطهاي‌مختلف‌ رشد كرده‌ و سنجش‌ مي‌شوند.تغيير مشاهده‌ شده‌ ناشي‌ از تركيبي‌ ازاثرات‌ ژنتيكي‌ و محيطي‌ است‌.پرورش‌دهندگــان‌ و ژنتيسين‌ها در نيمه‌دوم‌ قرن‌ بيستم‌ به‌ تشريح‌ اين‌ اثرات‌اقدام‌ كردند و با استفاده‌ از آناليز آماري‌در رابطه‌ با اطلاعات‌ به‌ دست‌ آمده‌ ازگــروه‌هايي‌ از پرندگــان‌ كه‌ وابستگــي‌ژنتيكي‌ داشتند به‌ مفهوم‌ قابليت‌ توارث‌دست‌ يافتند.

فرصت‌هايي‌ براي‌ تكامل‌ بيشتر

يكي‌ از اولين‌ پرورش‌دهندگــان‌تجارتي‌ (Hylin)، براي‌ اولين‌ بار به‌ تقليداز نوع‌ ديگــري‌ از برنامه‌ پرورشي‌ كه‌ درتوليد هيبريدهاي‌ كورن‌ بسيارموفقيت‌آميز بود اقدام‌ كرد. اين‌ موضوع‌بيشتر شامل‌ لاين‌هاي‌ مادرزاد مي‌شد،انتخاب‌ از ميان‌ لاين‌ها و سپس‌ آميزش‌آنها جهت‌ بهره‌گــيري‌ از توان‌ هيبريدي‌ ياهتروزيس‌ شناخته‌ شده‌ كه‌ در تعدادي‌ ازموارد به‌ نتيجه‌ رسيده‌ بود، اما اين‌سيستم‌ كاستي‌ها و نقايصي‌ داشت‌، چراكه‌ اين‌ قبيل‌ هيبريدها فرصت‌ كمي‌ براي‌پيشرفت‌ و تكامل‌ ايجاد مي‌كرد.

طي‌ يك‌ دوره‌ طولاني‌، روش‌هاي‌وابسته‌ به‌ ژنتيك‌هاي‌ جمعيتي‌ بيشترين‌موفقيت‌ را ثابت‌ كرده‌ بودند. بيشترين‌پيشرفت‌ در نيمه‌ دوم‌ قرن‌ بيستم‌ باانتخاب‌ از ميان‌ نژادهاي‌ اصيل‌ ومحصور حاصل‌ شده‌ بود. استفاده‌ ازنژادهاي‌ اصيل‌ دلالت‌ مي‌كند بر اين‌كه‌هر پرنده‌اي‌ به‌ صورت‌ جداگــانه‌ تعيين‌هويت‌ شود و از اجداد آن‌ براي‌چندين‌نسل‌ شناخته‌شوند. اين‌موضوع‌توانمندي‌تست‌نتاج‌ (Hutt) را تضمين‌مي‌كند و از سوي‌ ديگــر پيشرفت‌سريع‌تر را به‌ وسيله‌ مطالعه‌ مقايسه‌اي‌وضعيت‌ خانواده‌هاي‌ (Fullsib) و (Halfsib)ممكن‌ مي‌سازد Fullsib)هردو والد مشترك‌ دارند، (Halfsibمعمولاپدر مشترك‌ اما مادران‌ مختلف‌ دارند .

براي‌ صفاتي‌ مشابه‌ توليد تخم‌ مرغ‌كه‌ فقط در يك‌ جنس‌ تظاهر مي‌كنداستفاده‌ از نژادهاي‌ اصيل‌، گــزينش‌ نرهارا امكان‌پذير مي‌سازد. برادران‌ تني‌ ازيك‌ پدر و مادر مي‌توانند بهترين‌ معياراندازه‌گــيري‌ خانواده‌هاي‌ گــزينش‌ شده‌باشند. اين‌ اقليت‌ به‌ تنهايي‌ مي‌تواندميزان‌ تكامل‌ ژنتيكي‌ را تقريبا50 درصدافزايش‌ دهد.

ويژگــيهاي‌ تخم‌ مرغ‌ توليدي‌

ركودهاي‌ مقطعي‌ (احتمالا براي‌ سن‌چهل‌ هفتگــي‌) مي‌تواند براي‌گــزينش‌هاي‌ اوليه‌ مورد استفاده‌ قراربگــيرد. براساس‌ تست‌ نتاج‌ (Hutt)،فاصله‌ توليد مثل‌ تقربيادو سال‌ بود.شايد آخرين‌ اطلاعات‌ اين‌ روند را كه‌تحقيق‌ (R.S.Gowe) و همكارانش‌ درانجمن‌ تحقيقات‌ حيواني‌ در اتاوا ناشي‌مي‌شد را تاييد كند. بيش‌ از يك‌ دوره‌سي‌ ساله‌ (از 1955 تا 1985) اين‌لاين‌ها به‌ صورت‌ رسمي‌ گــزينش‌ و تاييدشده‌ بودند. چنانچه‌ حداكثر بهره‌ژنتيكي‌ به‌ كار گــرفته‌ شود يك‌ يافته‌واضح‌ و قطعي‌ به‌ انتخاب‌ بر اساس‌ ركودمقطعي‌ تقدم‌ دارد. اين‌ مطلب‌ بايستي‌عنوان‌ شود، در حالي‌ كه‌ بيشتر پرورش‌دهندگــان‌ نوع‌ تخمگــذار براي‌ بسياري‌ ازتوليدمثل‌ها روي‌ ركود مقطعي‌ تمركزمي‌كنند. اين‌ موضوع‌ به‌ اين‌ صورت‌اصلاح‌ شده‌ است‌ كه‌ پايداري‌ و ثبات‌در فازهاي‌ بعدي‌ توليد مورد توجه‌ قرارمي‌گــيرد.

تلفات‌ عمده‌ پرورش‌ دهندگــان‌ طيور گــوشتي‌ وبوقلمون‌ براي‌ ادامه‌ آنچه‌ كه‌ گــزينش‌جمعي‌ ناميده‌ مي‌شد. بسيار بيشتر ازپرورش‌ دهندگــان‌ طيور تخمگــذار توانايي‌داشتند. به‌ دليل‌ اينكه‌ وزن‌ بدن‌ برحسب‌سن‌ در هر دو جنس‌ تظاهر مي‌يابد و به‌صورت‌ مقايسه‌اي‌ كمتر به‌ وسيله‌تغييرات‌ محيطي‌ تحت‌ تاثير قرارمي‌گــيرد. برنامه‌هاي‌ گــزينش‌ آكادميك‌ وتجارتي‌ نشان‌ مي‌دهند كه‌ پيشرفت‌مستمر در ميزان‌ رشد مي‌تواند صورت‌بگــيرد(تقريبابه‌ صورت‌ نامحدود)، اين‌امر به‌ سادگــي‌ به‌ وسيله‌ رشدجمعيت‌هاي‌ بزرگــ‌ پرندگــان‌ در محيطي‌يكسان‌ و انتخاب‌ سنگــين‌ترين‌ در يك‌سن‌ مناسب‌ امكان‌پذير است‌. اين‌چگــونگــي‌ تكثير و پرورش‌ طيور گــوشتي‌و بوقلمون‌ها تا اواخر دهه‌ 1960 بود.

مشكل‌ اوليه‌ در رابطه‌ با اين‌ برنامه‌هاوضعيت‌ مولد بود. در بوقلمون‌ها براساس‌ آخرين‌ وضعيت‌ جناغ‌ سينه‌گــزينش‌ شده‌ بود، ماده‌ها توانايي‌ كافي‌براي‌ سازگــاري‌ با جفت‌ براي‌ حفظباروري‌ مناسب‌ نداشتند و به‌ اين‌صورت‌ صنعت‌ بكر و دست‌ نخورده‌ به‌تلقيح‌ مصنوعي‌ اقدام‌ نمود. اين‌ موضوع‌صنعت‌ بوقلمون‌ را براي‌ حفظ و مقاديرقابل‌ قبول‌ توليد نسل‌، حتي‌ از ميان‌نژادهاي‌ با رشد سريع‌ توانا ساخت‌.

در طيور گــوشتي‌ باروري‌ مشكلي‌ به‌ اين‌شدت‌ نداشت‌ (گــرچه‌ كمتر از حدمطلوب‌ بود)، اما توليد تخم‌ مرغ‌خسارت‌ زيادي‌ دربر داشت‌. اين‌موضوع‌ با تغييرات‌ بيشتر براي‌ محيط،عمدتابا محدود نمودن‌ جذب‌ موادغذايي‌ براي‌ جلوگــيري‌ از چاقي‌ والدماده‌ اصلاح‌ شده‌ بود. با وجود اين‌،افزايش‌ مستمر در ميزان‌ پتانسيلي‌ رشدمنجر به‌ شرايط محدود كننده‌ دايمي‌براي‌ توليد كافي‌ تخم‌ مرغ‌ در مرغ‌هاي‌مادر گــوشتي‌ مي‌شود.



روش‌هاي‌ مصنوعي‌ شده‌ بيشتر، دررابطه‌ با گــزينش‌

در دو دهه‌ گــذشته‌، قابليت‌ دسترسي‌به‌ سرعت‌ بالا و قدرت‌ آمارگــيري‌ ارزان‌،ژنتيسين‌ها را جهت‌ اتخاذ روش‌هاي‌گــزينش‌ مصنوعي‌ دايمي‌ قادر ساخت‌.اطلاعات‌ در مورد بسياري‌ از صفات‌ارثي‌ مختلف‌ مي‌تواند براي‌ ايجادبهترين‌ ارزيابي‌ واقعي‌ ارزش‌ توليدمثل‌و گــزينش‌هايي‌ كه‌ بر اساس‌ اين‌ارزيابي‌ها مي‌تواند صورت‌ بگــيرددخالت‌ داشته‌ باشد. اگــرچه‌، امروزه‌ديده‌ شده‌ كه‌ اين‌ موضوع‌ سبب‌ شده‌است‌ هزينه‌ و پيچيدگــي‌ برنامه‌هاي‌پرورشي‌ بسيار افزايش‌ يابد.

عامل‌ نهايي‌ موثر بر تكثير و پرورش‌طيور در قرن‌ بيستم‌ سرعت‌ فوق‌العاده‌ژنتيك‌هاي‌ مولكولي‌ و بيوشيميايي‌ بوده‌است‌. در حالي‌ كه‌ بزرگــترين‌ پيشرفت‌هادر اين‌ زمينه‌ در تحقيق‌ ژنتيك‌ انساني‌بوده‌، پيشرفت‌هاي‌ قابل‌ ملاحظه‌اي‌ درزمينه‌ طيور نيز اتفاق‌ افتاده‌ است‌. پروژه‌ژنومي‌ طيور، كه‌ براي‌ تعيين‌ رمز كامل‌ژنوم‌ طيور جستجو مي‌كند و اطلاعات‌موجود را هماهنگــ‌ و متناسب‌ باپيشرفت‌هاي‌ جديد به‌ سرعت‌ به‌ كليه‌دست‌اندركاران‌ اعلان‌ و ابلاغ‌ مي‌نمايد.

ژنتيسين‌هابه‌ شناسايي‌ لوكوس‌هاي‌صفات‌ كيفي‌ اقدام‌ كردند كه‌ به‌ صورت‌موثري‌ اقدامات‌ دانشمندان‌ اوليه‌ را براي‌يافتن‌ نسبت‌هاي‌ مندلي‌ تكرار مي‌كرد،اما با كمك‌ تكنولوژي‌هاي‌ مدرن‌ احتمال‌موفقيت‌ بسيار وجود دارد. ژن‌هاي‌منفرد متاثر از اين‌ جريان‌ و مقاوم‌ به‌بيماري‌ شناسايي‌ شده‌ بودند و ممكن‌بود براي‌ انتقال‌ مقاومت‌ بهتر، براي‌نسل‌هاي‌ آينده‌ جوجه‌هاي‌ تجارتي‌ تهيه‌شوند. اين‌ صنعت‌ پيش‌ از اين‌ژنتيك‌هاي‌ مولكولي‌ و بيوشيميايي‌ درطراحي‌ و توليد واکسنها در بر گرفته بود توليد واكسن‌ها بهره‌ گــرفته‌ بود

تهويه در كارخانجات جوجه‌كشي، از عوامل حياتي در مديريت جوجه‌كشي است اما اغلب مورد توجه قرار نمي‌گيرد. با توجه به پيدايش نژادهاي طيور پر محصول كنوني، سيستم‌هاي متداول تهويه، كارائي لازم را ندارند. تا چند سال پيش، نيمچه‌هاي گوشتي در مدت 45 روز به وزن 1/5 كيلوگرم مي‌رسيدند ولي اكنون اين وزن را در 35 روز بدست مي‌آورند.
رشد جنين از زمان تخم‌گذاري شروع مي‌شود، لذا از هنگام چيدن تخم‌مرغ در دستگاه و از ساعت اول جوجه‌كشي نياز به تهويه وجود دارد. تهويه در واقع در دسترس قراردادن هواي تازه با درجه حرارت و رطوبت معين براي جنين مي‌باشد. نژادهاي پر محصول گوشتي كنوني، براي رسيدن به وزن و ضريب تبديل مطلوب نياز به سطح بالاتري از سوخت و ساز دارند. لذا در اين گونه نژادها، طبعاً جنين‌ها در زمان جوجه‌كشي حرارت و بخار آب و دي اكسيد كربن بيشتري توليد مي‌كنند.
تخم‌مرغ جوجه كشي 15 درصد از وزن خود را در زمان جوجه‌كشي بصورت بخار آب از دست داده و درصد دي اكسيد كربن در كيسه هوايي از مقدار 25 درصد به 6 درصد افزايش يافته و مقدار اكسيژن از 20 درصد به 14 درصد كاهش مي‌يابد، لذا سيستم تهويه جوجه‌كشي بايد قادر به تأمين حجم زيادي از هواي تازه براي تأمين نياز جنين‌ها باشد.
يك تخم‌مرغ از68 تا 70 درصد آب تشكيل شده است و جنين در 21 روز زمان جوجه‌كشي با بهره برداري از مواد مغذي تخم‌مرغ و مصرف كردن حدود 6 ليتر اكسيژن تقريباً 4/5 ليتر دي اكسيد كربن و 11 ليتر بخار آب توليد مي‌كند كه بايد توسط تهويه از محيط خارج شود، در غير اين صورت باعث اشكالاتي در كيفيت جوجه درآوري مانند طولاني شدن زمان جوجه‌كشي، افزايش درصد جوجه‌هاي نوك زده ولي از تخم خارج نشده، شكم و ناف خميري
( button navels) و قرمزي ساق و زانو ( red hocks) مي‌گردد.
تأمين مقدار كافي حرارت، رطوبت و اكسيژن براي جوجه كشي حياتي است و در غير اين صورت كارايي دستگاههاي جوجه‌كشي كاهش قابل ملاحظه‌اي خواهند يافت.

 

براي تشخيص زود هنگام و قطعي مايكوپلاسما گالي سپتيكوم و سنيويه براي اولين بار در كشور عفونت مايكوپلاسما در سطح جهان به علت بروز خسارات اقتصادي قابل توجه در فارم هاي پرورشي اجداد مادر و گوشتي مرغ و بوقلمون از اهميت بالايي برخوردار است .
مراكز بين المللي كنترل بيماريهاي طيور تلاش فراواني در جهت ريشه كني عفونت مايكوپلاسما در فارم هاي اجداد و مادر نموده اند ولي در بسيار از كشورها از جمله ايران همچنان مايكو مايكوپلاسموزيس و زيان هاي ناشي از آن به عنوان يك معضل جدي باقي مانده است از بين گونه هاي مختلف مايكوپلاسما چهار گونه مايكوپلاسما گالي سپتكيوم (عامل عفونت مزمن تنفسي CRD در جوجه هاي مرغ و نيز سينوزيت مزمن در بين بوقلمون ها) مايكوپلاسما سينوويه (عامل عفونت ساب كلينيكيال دستگاه فوقاني و تنفسي و نيز عامل ايجاد سينوزيت در جوجه هاي مرغ بوقلمون) مايكوپلاسما هله آگريدس (عامل بروز لزيون هاي اوليه در كيسه هاي هوايي تخم هاي جنين دار بوقلمون كه نهايتا باعث كاهش جوجه آوري و همچنين ضعف عمومي جوجه ها مي شود) از ديگر گونه ها از لحاظ اقتصادي در ايجاد ضرر و زيان در فارم هاي پرورش طيور صنعتي مهم تر مي باشد از آنجا كه وقوع عفونت همزمان گونه هاي مختلف مايكوپلاسما در يك ميزبان وجود دارد لذا مجموعه اي از علائم كلينيكي گله ها قبلا قابل مشاهده است .
دستيابي به تشخيص سريع ، دقيق قطعي مايكوپلاسما با توجه به اهميت اقتصادي آن براي مسوولين بهداشتي و دامپزشكان فارم هاي مادر و اجداد اهميت فراواني دارد زيرا تشخيص زود هنگام و قطعي مي تواند مديريت بهداشتي فارم را در حفظ سلامت عمومي گله جلوگيري از پيشرفت بيماري و انتخاب سياست هاي درماني مناسب ياري نمايد .
در حال حاضر دو روش سرولوژي را پيدآگلوتيناسيون والايزا براي بررسي مايكوپلاسما در طيور صنعتي مورد استفاده مي شود . از آنجا كه تست هاي سرولوژي به علت پديده تداخل متقابل با گونه هاي ديگر مايكوپلاسما و همچنين حضور فاكتورهاي غير اختصاصي متغير در سرم ، حساسيت و اختصاصيت كافي در تشخيص سويرهاي مايكوپلاسما را ندارند و بعضا باعث بروز جواب هاي مثبت كاذب مي شوند لذا جداسازي و كشت مايكوپلاسما علي رغم زمان بر بودن و سخت رشد بودن مايكوپلاسما در محيط آزمايشگاهي به عنوان روش قطعي تاييد نهايي مايكوپلاسماي طيور مورد استفاده قرار مي گرفت . در چند سال اخير با ابداع روش مولكولي PCR اين تكنيك به عنوان اصلي ترين روش در تشخيص قطعي مايكوپلاسما مورد استقبال مديران بهداشتي فارم هاي صنعتي قرار گرفته است روش PCR از تكنولوژي مهندسي ملكولي بهره گرفته كه از نظر اصول علمي مشابه با همانند سازي DNA در داخل سلول مي باشد به طوري كه قطعه خاصي از DNA به طور آنزيماتيك همانند سازي مي گردد تا ميزاني كه بتوان محصول را با روش هايي همچون الكتروفورزد در ژل آشكار نمود در اين روش مي توان ژن ويرولان عامل پاتوژن را براي تكثير انتخاب نمود و در نتيجه با يك آزمايش سوير پاتوژن يا آپاتوژن را نيز مي توان تشخيص تفريقي دار براي دستيابي به جواب قطعي وجود عفونت مايكوپلاسما در طيور فقط حضور چند كپي از ژن مورد نظر كافي است تا به وسيله سوآپ از ناي برداشته شود و در اثر تكثير متوالي نتيجه قطعي حاصل گردد از طرف ديگر از آزمايش PCR نتيجه مثبت مايكوپلاسموزيس در همان روز اول عفونت حاصل مي شود كه در مقايسه با روش هاي سرولوژي حداقل 2 تا 3 هفته زودتر مي توان به نتيجه قطعي دست يافت . از آنجا كه تشخيص همزمان چند سويه مايكوپلاسما در طيور بسيار حايز اهميت است لذا در روش هاي جديد PCR به نام Multiplex PCR گونه هاي مختلف مايكوپلاسما به طور همزمان شناسايي مي گردند .

وجود يک رابطه منفي قوي بين افزايش وزن بدن و کاهش توانايي توليد مثل در مرغهاي مادر گوشتي يکي از مشکلات عمده توليد کنندگان جوجه يکروزه مي باشد بديهي است که اگر به مرغهاي مادر گوشتي اجازه داده شود که به اندازه دلخواه غذا مصرف نمايند ميزان توليد تخم مرغ در آنها کاهش مي يابد تحقيقات اخير در دانشگاه البرتا نشان داده است که توليد سرانه جوجه در مرغهايي که به صورت آزاد تغذيه شده اند تقريبا نصف توليد سرانه مرغهايي است که تحت محدوديت غذايي قرار داشته اند اين مقاله شرحي از اشکالات ناشي از اضافه وزن بر روي فعاليت توليد مثل طبيعي مرغهاي مادر مي باشد . توليد تخم مرغ نتيجه تنظيم دقيق فعاليتهاي توليد مثل است که شامل رشد و بلوغ فوليکول ها در تخمدان و يک مرکز کنترل مي باشد چنانچه تخم مرغ با توالي زماني مشخصي توليد شود نشان دهنده عمکلرد صحيح در سيستم فوق است که وابستگي زيادي به يکديگر ندارند اولين تخم مرغ از يک کلاچ يک تا دو ساعت بعد از شروع نور گذاشته خواهد شد هرتخم مرغ دريک کلاچ کمي ديرتر از روز قبل گذاشته خواهد شد تا روزي که تواتر به پايان رسيده و مرغ يک روز استراحت نمايد مرغهايي که نسبت بالاي تخمگذاري دارندکلاچ طولاني تري دارند يک مرغ مادر ممتاز مي تواند در زمان پيک به طور پياپي 40 تخم مرغ بگذارد براي مرغ لگهورن اين عدد مي تواند به 80 برسد به طور خلاصه وقتي مرغها تخمگذاري خوب داشته و کلاچ طولاني داشته باشند مي توان مطمن بود که دستگاه توليد مثل به خوبي کار مي کند به طور طبيعي تخمدان مرغ حاوي تعدادي فوليکول مي باشد که مراحل مختلف رشد و بلوغ را مي گذارنند تخمدان طبيعي يک مرغ سالم حدودا 5 تا 7 عدد فوليکول بزرگ داشته و تعداد زيادي نيز فوليکول کوچک دارد که بعدا تبديل به فوليکولهاي بزرگ خواهندشد وقتي که مرغهاي مادربيش از حد تغذيه شوند توانايي قابل توجهي براي توليد فوليکول هاي اضافي پيدا ميکنند که مي تواند به 15 عدد فوليکول بزرگ برسد ممکن است ظاهرا تصور شود که اين پديده خوبي است در صورتي که چنين نيست وقتي که مرغهاي مادر بيش از حد تغذيه شوند شانس زيادي براي توليد تخم هاي دو يا سه زرده دارندچنين مرغهايي حتي مي توانند تخمهاي چند زرده زيادي نيز بگذارند ولي چون چنين تخم مرغهايي غير قابل جوجه کشي هستند تعداد کلي تخم مرغ قابل جوجه کشي راکاهش ميدهند همزمان با افزايش رشد تخمدان کاهشي درميزان طبيعي تخمگذاري به وجود مي ايد مرغهاي مادري که اضافه وزن داشته و فاقد محدوديت غذايي هستند تخم هاي خود را در يک کلاچ طبيعي لگن درشبها مي گذارند نامنظم شدن تخمگذاري بدين صورت يکي از آسانترين راههاي پي بردن به عملکرد نامطلوب تخمدان مي باشد وقتي مرغها در قفسهاي انفرادي نگهداري مي شوند ممکن است مرغهايي ديده شوند که در شبانه روز بيش از يک تخم مي گذارند و اين نيز به خاطر تخمگذاري غير طبيعي ونامنظم مي باشد .وقتي مرغها به طورنامنظم تخم مي گذارند تعداد تخم مرغها ي با پوسته ضعيف وتخم لمبه نيزافزايش مي يابد به نظر مي رسد اين مسئله به علت ايجاد وقفه در عمل ترشح کلسيم در محل طبيعي ترشح آن يعني اوتروس مي باشد که به دليل وجود بيش از يک تخم مرغ در اين محل است همچنين آزاد شدن زرده از تخمدان ممکن است با عمل تخمگذاري تخم مرغ قبلي تداخل نمايد اين امر نيز اثرات منفي دارد زيرا تخم مرغهاي با پوسته ضعيف به دليل از دست دادن آب در داخل انکوباتور و مرگ جنين قابل جوجه کشي نمي باشند مشکل ديگر مرغهاي سنگين وزن پايان تخمگذاري در سنين پايين است قابل ذکر است که فوليکول هاي بزرگ اين مرغها به طور کلي تحليل مي روند اين شبيه وضعيتي است که در زمان پرريزي وجود دارد در نتيجه استفاده از رژيم هاي مخصوص پرريزي تعداد فوليکولها به کمترين حد ممکن مي رسند عدم وجود فوليکول يعني عدم وجود تخم مرغ 10 روز يابيشتر طول مي کشد که توليد تخم مرغ از سطح فوليکول صفر شروع به افزايش نمايد . وقتي مرغها اضافه وزن دارند توليد جوجه نيز همانند ساير عوامل بالا ، که انعکاسي از کاهش توليد تخم مرغ است کاهش مي يابد مطالعات اخير در دانشگاه آلبرتا نشان داده است که باروري درمرغهاي واجد تغذيه آزاد به حد قابل ملاحظه اي کمتر از مرغهايي  است که به صورت محدود تغذيه شده اند علت اين امر به طور قطع تعيين نشده است اما ميتواند به اين دليل باشد که افزايش چاقي مرغها سبب کاهش ذخيره سازي اسپرماتوزوئيد مي گردد و يا مي تواند به اين دليل نيز باشد که محل عبور طبيعي اسپرماتوزوئيد ها به انتهاي ديگر اويدوکت مي تواند به وسيله عبور تخم مرغهايي که در راه حرکت به طرف پايين اويدوکت هستند مسدود شوداگر باروري مرغهاي مادر که در روي بستر نگهداري مي شوند پايين آيد اين امر ممکن است ناشي از افزايش جفتگيريهاي ناموفق در اثر افزايش وزن ومشکلات فيزيکي جفتگيري باشد بايد توجه داشته باشيم که همه جفتگيريها کامل نيست و با افزايش سن ، نسبت جفتگيريهاي ناموفق افزايش مي يابد همچنين مشاهده شده است که ماندگاري جنين در مرغهاي واجد تغذيه آزاد کمتر بوده است اولين تخم مرغ يک کلاچ نسبت به تخم مرغهاي بعدي ، احتمال بيشتري براي مرگ و مير در انکورباتور دارد که اين به علت پير شدن اووسيت ماده قبل از باروري مي باشد بايد توجه داشت که تخم مرغ تازه گذاشته شده 24 تا 26 ساعت را در انکوباتور طبيعي طي کرده است لذا تغيير اين زمان در اويدوکت ميتواند يکي از عوامل مرگ جنين باشد مرغهايي که به طور نامرتب تخمگذاري مي کنند نيز وضعيتي مشابه تخمگذاري با کلاچ کوتاه نشان مي دهند تمام مشکلات فوق دررابطه با اضافه وزن مرغهاي مادر گوشتي تاکيدي بر کنترل جدي وزن اين گونه مرغها است اختلافات قابل ملاحظه وزني در گله هاي مرغ مادر بسيار مهم است لذا اگر چه ميانگين وزن گله يک هدف مهم است ولي به تنهايي کافي نيست سوال مهم ديگر اين است که چه درصدي از پرندگان دراطراف ميانگين وزني گله قرار دارند يکنواختي گله يکي از مهمترين و بحراني ترين عوامل مديريتي در گله هاي مرغ مادر مي باشد .

¨   یک ساختمان ایده آل در مزارع پرورش طیور بایستی بصورتی ساخته شود که در برابر جوندگان ، پرندگان وحشی و سایر جانوران نفوذ پذیر نباشد . بایستی توجه داشت که ورود اینگونه جانوران به داخل ساختمانها ، علاوه بر ورود بیماری به داخل مزرعه ، سبب ورود حشرات نیز می شوند . برای مبارزه با این جانوران بایستی از برخی از تله ها در داخل و خارج از ساختمانها استفاده کرد و از خروج غذا از داخل ساختمانها به خارج جلوگیری کرد . حشرات نیز بایستی با برنامه های مدیریتی و یا محصولات مختلف کنترل شوند .

¨     ساختمانها بایستی بصورتی ساخته شوند که براحتی تمیز شده و در هنگام نیاز نیز به خوبی و بطور موثر ضدعفونی شوند .

¨   ورود بازدیدکنندگانی را که کاری غیر ضروری در مزرعه دارند را محدود کنید . مزرعه شما به اندازه کافی با بسیاری از افراد مانند کارمندان ، دامپزشکان ، کارگران در ارتباط میباشد .

¨     بازدیدکنندگان مزرعه بایستی از وسایلی مانند ماسک ، دستکش ، سربند ، چکمه و .. استفاده کنند .

¨   وسایل نقلیه بازدیدکنندگان ترجیحا نبایستی وارد مزرعه شوند و در صورت نیاز به وسایل نقلیه آنها در مزرعه ، بایستی این وسایل نقلیه را به خوبی قبل و بعد از بازدید ضدعفونی کرد .

¨     در صورتی که وسایل نقلیه بازدیدکنندگان وارد مزرعه شد بایستی نهایتا در صدقدمی محل زندگی پرندگان پارک شود .

¨   اگر مزارع همسایه شما اصول امنیت زیستی را رعایت کنند نه تنها سبب عاری ماندن مزرعه خود از بیماری می شوند ، بلکه سبب دور ماندن مزرعه شما از بیماری نیز میشوند .

¨     تجهیزات مورد استفاده توسط کارمندان و کارگران بایستی قبل از ورود به مزرعه بخوبی شسته شده و ضدعفونی گردد .

¨   برخی از مزراع عادت کرده اند که وسایل مورد نیاز خود را از سایر مزارع قرض بگیرند . عادت بد قرض دادن و قرض گرفتن را ترک کنید . اینکار سبب انتشار بیماری در مزراع پرورش طیور میشود .

¨     ثبت اسامی بازدیدکنندگان و علت مراجعه آنها به مزارع ، از بهترین روشهای ردیابی دلایل بیماری خواهد بود .

¨   تمامی پرورش دهندگان طیور و کارمندان و کارگران آنها ، بایستی از ارتباط مستقیم با پرندگان وحشی ، پرندگان آبزی ، گله های کوچک طیور ، پرندگان زینتی و فروشگاه های پرندگان زنده اجتناب کنند .

¨   بهترین سیستمهای پرورشی از روشهای All In – All Out استفاده می کنند . ولی در صورتی که از این روش استفاده نمی کنید ، پرندگان پیر و جوان را از هم جدا کرده و پرندگان جوان تر را زودتر بازدید کنید .

¨   غذا و آب آلوده میتواند سبب آلودگی مزرعه شما بشود . بایستی مطمئن شوید که کیفیت بهداشتی آب و غذای شما در اندازه های مناسب می باشد