نصب و كاربرد اين وسايل تابع نكات ايمني و حفاظتي خاص است. يك منبع حرارتي مناسب و مطمئن بايد قادر به توليد گرماي يكنواخت و منطبق بر شرايط سالن باشد، به سادگي قابل راه اندازي باشد، نياز به مراقبت نداشته باشد، هزينه هاي آن زياد نباشد و براي كارگران و طيور خطرناك نباشد. از مادر هاي مصنوعي نفتي، گازي، برقي، لامپ هاي مادون قرمز، انواع بخاري ها، سيستم هاي مولد هواي گرم(هيتر) و دستگاه هاي حرارت مركزي(شوفا‍ژ) كه سوخت آنها ممكن است گازوئيل، نفت، گاز و برق باشد، جهت تأمين حرارت سالن استفاده مي شود.

بر حسب نوع و شرايط پرروش از مولدهاي حرارتي براي گرم كردن سالن استفاده مي شود. در پرورش بر روي بستر مي توان از مادرهاي مصنوعي و ساير روش هاي گرم كردن استفاده كرد. در حالي كه در پرورش در داخل قفس بيشتر از  روش هاي گرم كردن مركزي استفاده مي شود، لازم است شرايط و نحوه گرم كردن سالن طوري تنظيم شود كه دماي سالن در طبقه هاي مختلف قفس يكسان باشد. معمولاً در سيستم هاي گرمايي براي تنظيم درجه حرارت از ترموستات استفاده مي شود. ظرفيت گرمايي دستگاه هاي گرم كننده را با واحدهاي Kcal و BTU تعيين مي كنند.

هم اكنون از دستگاه هاي حرارتي كه به صورت مستقل و مجزا از يكديگر هستند(بخاري) به علت مشكلات استفاده و هزينه هاي فراوان كمتر استفاده مي شود و در عوض به دليل سهولت و كارايي مناسب، بيشتر از سيستم هاي گرم كننده مركزي و يا هيتر هايي كه هواي گرم را به داخل سالن مي دمند، استفاده مي شود. در زمستان كه هواي كمتري براي تهويه، مورد نياز طيور است، براي كارايي بهتر منابع حرارتي لازم است دورترين هواكش ها به منبع حرارتي روشن شوند تا جريان هواي گرم بطور يكنواخت در سالن پخش شود.

روش هاي گرمايشي

روش گرمايش در مرغداري ها در حال حاضر بدليل استفاده از روش جابجايي هوا (Convection) تؤام با اتلاف بسيار زياد انر‍ژي است. تعداد دفعات تهويه در مرغداري از ساير فضاهاي صنعتي بسيار بالاتر است لذا انرژي جذب شده به هوا در هيترهاي مورد استفاده قبل از تبادل حرارتي با محيط سالن،از طريق اگزوزفن هاي خروج هوا، به خارج از سالن هدايت مي شود و اين يعني اتلاف پول و سوختي كه با دشواري تهيه شده است، خيسي و رطوبت بيش از حد كف و عدم يكنواختي گرما در سطح كل سالن از مشكلات ديگر سيستم هاي متداول غيرتابشي است.

 در سيستم گرمايش از طريق جابجايي هواي گرم، حرارت بيشتر در زير سقف متمركز مي گردد و سطوح نزديكتر به كف و محل استقرار پرندگان از دماي مناسب برخوردار نخواهد بود و اتلاف انرژي از طريق سقف بسيار زياد است. ولي در سيستم تابشي از طريق امواج مادون قرمز منقل مي شود، لذا امكان جهت دادن به مسير گرمايش وجود داشته و حرارت بيشتر در فضاي نزديك به كف و ساير مكان هاي مورد نياز متمركز مي گردد

بيش از 20 سال تجربيات كشورهاي اروپايي نشان داده است كه راه حل اين معضل استفاده از دستگاه هاي گرمايش تابشي است، اين دستگاه ها در زير سقف سالن هاي مرغداري نصب مي شود و گرما را از طريق تابش امواج مادون قرمز(Infrared)‌ به طرف كف سالن و بدن جوجه ها هدايت مي كند، تبادل حرارت عمدتاً از طريق تابش يا Radiation صورت مي گيرد و اتلاف انرژي از طريق هوا بسيار جزيي مي باشد.

در اين روش، كف سالن گرم و رطوبت آن تقليل يافته و انتقال آلودگي به جوجه ها كاهش مي يابد ضمن اينكه پراكندگي گرد و غبار در داخل سالن نيز به حداقل مي رسد. براي جلوگيري از كاهش اكسيژن در داخل سالن، دستگاه، هواي مورد نياز مشعل را توسط لوله اي از خارج سالن دريافت مي كند و لذا در غلظت اكسيژن داخل سالن تغييري ايجاد نمي شود، علير غم سوخت نسبتاً كامل اين دستگاه ها، گازهاي حاصل از احتراق به خارج از سالن هدايت مي گردد.  

مزاياي دستگاه هاي گرم كننده تابشي در مرغداري ها

·           تأمين گرمايش مطلوب و راحت در تمام سطح سالن

·          مصرف كم سوخت (كمتر از 50% نسبت به ساير دستگاه ها )

·          مصرف جزيي برق ( هر دستگاه 1/0 كيلو وات در ساعت)

·           تقليل انتقال آلودگي و عدم چرخاندن غير ضروري هوا

·          توزيع يكنواخت تر و امكان كنترل درجه حرارت

·          جلوگيري از ازدحام پرنده ها و كاهش امراض و تلفات

·          گرم و خشكي كف سالن

·          بالا بودن سوخت و ساز جوجه ها

·          امكان شستشو و ضد عفوني دستگاه در هر دوره

·          امكان تأمين دماي 32 درجه سانتيگراد در روزهاي اول جوجه ريزي

·          گرمايش سالن هاي پرورش بوقلمون و شترمرغ نيز با دستگاه هاي گرمايشي تابشي يه نحوه مطلوب تأمين مي گردد.

 

در دهه های اخیر افزایش سرعت رشد از طریق اصلاح ژنتیکی در جوجه های گوشتی منجر به افزایش حساسیت در برابر گرما شده است. پوشش پر در شرایط محیطی گرم یک مانع برای انتشار حرارت از بدن پرنده محسوب می شود. در تحقیقات اخیر جوجه های گوشتی فاقد پر از تلاقی بین دو نژاد Scaleless mutant line  (در سال 1954 کشف شد) و جوجه های گوشتی سریع الرشد ایجاد می شوند.

در یک آزمایش جوجه های فاقد پر با جوجه های دارای پرهای نرمال در شرایط دمایی کنترل شده پرورش داده شدند. پس از اتمام دوره استفاده از مادر مصنوعی دمای سالن تا سن 42 روزگیС° 28 و پس از آن تا سن 46 روزگی °С 30 تنظیم شد. در 47 روزگی زمانی که متوسط وزن بدن  g 1600 بود، دمای سالن به °С 35 افزایش داده شد. در این هنگام دمای بدن پرندگان نرمال تا°С 09/41 افزایش یافت در حالی که در پرندگان فاقد پر دمای بدن بدون تغییر(°С  2/41) باقی ماند. در 48 روزگی، با همان دمای محیطی، دمای بدن پرندگان نرمال به°С 8/42 افزایش یافت اما در پرندگان فاقد پر دمای بدن°С 6/41 اندازه گیری شد.

از 49 تا 52 روزگی، دمای محیط به°С 30 کاهش داده شد و سپس در سن 53 روزگی، زمانی که متوسط وزن بدن پرندگان g1900 بود، دمای سالن پرورشی به °С 36 افزایش داده شد. این افزایش حرارت منجر به مرگ % 6/34 پرندگان نرمال شد و دمای بدن پرندگان نرمال باقی مانده °С 2 /42 بود. در حالی که فقط %5/3 پرندگان فاقد پر تلف شدند و حرارت پرندگان باقی مانده°С 4/41 بود.

بر اساس این نتایج حذف پوشش پر در شرایط محیطی گرم در حفظ و بقا پرندگان گوشتی نقش مؤثری خواهد داشت.

جوجه هاي يكروزه به علت اينكه پيوسته آب بدن خود را از دست مي دهند، سريعاً دهيدراته مي شود. اين حالت حتي در هچري، اتاق انبار و يا در حين جابجايي طولاني مدت هم رخ مي دهد. معمولاً براي كاهش خطر دهيدراتاسيون، افزايش رطوبت نسبي در مدت انبار يا انتقال جوجه هاي يكروزه توصيه مي شود اما اين روش در عمل مناسب نيست.

 

دماي مطلوب بدن جوجه يكروزه حدود °C 40.5-40 مي باشد. در اين دما جوجه احساس راحتي مي كند و بدنبال آب و غذا مي رود. اما تغيير دماي بدن از اين حد نرمال (بالا يا پايين) موجب ناراحتي و سستي پرنده مي شود. پرندگان توانايي محدودي در كنترل و تنظيم دماي بدن خود دارند، بويژه وقتي سن آنها پايين باشد. پرندگان در سنين بالاتر با استفاده از انرژي غذا بدن خود را گرم نگه مي دارند. اما، جوجه هاي يكروزه با ازدحام در يك گوشه سالن از اتلاف حرارت بدن خود جلوگيري مي نمايند كه در اين حالت به آب و غذا دسترسي نخواهند داشت.

 

وقتي پرنده مسن يا جوجه يكروزه احساس گرما بكند، نخست بالهاي خود را تكان مي دهد تا حرارت بدن خود را كنترل بكند. اگر اين عمل كافي نباشد، با عمل تبخير آب گرما را از بدنش دفع مي كند. از آنجائيكه پرندگان نمي توانند عرق بكنند، آب بدن خود را از راه له له زدن تبخير مي كنند. اگر پرنده احساس راحتي بكند (دماي مناسب بدن) تنفس از طريق بيني انجام مي گيرد و اين عمل در مدت 24 ساعت باعث اتلاف 2-1 گرم رطوبت خواهد شد.

 

وقتي دماي بدن جوجه به °C41 افزايش يابد (°C 0.5 بيش از حد نرمال) پرنده شروع به له له زدن مي كند، اين عكس العمل پرنده موجب افزايش اتلاف رطوبت از بدن مي شود و در وضعيت حاد، جوجه ممكن است در مدت 24 ساعت بيش از 5 گرم و حتي گاهي بيش از 10 گرم رطوبت بدن خود را از دست بدهد. در اين حالت اگر ما رطوبت نسبي سالن را افزايش دهيم در حقيقت مانع از دست رفتن رطوبت بدن جوجه شده ايم اما از طرفي ديگر با اين كار مانع خنك كردن پرنده توسط خودش شده ايم. در صورتي كه پرنده احساس راحتي بكند و از طريق بيني نفس بكشد، تغييرات رطوبت نسبي تاثير اندكي بر ميزان اتلاف رطوبتي پرنده خواهد داشت.

 

نكته مهم در جلوگيري از دهيراتاسيون جوجه يكروزه، كنترل دماي بدن و پيشگيري ا زوقوع حالت له له زدن مي باشد. اگر حرارت بدن پرنده در حد نرمال باشد، اتلاف رطوبتي بدن در مدت 24 ساعت به 2-1 گرم خواهد رسيد. در صورتيكه پرنده خوراك و كيسه زرده را بخورد، هضم مواد غذايي منجر به تشكيل آب متابوليكي خواهد شد و اين آب براي جبران هر گونه اتلاف رطوبتي در حرارت مطلوب بدن كافي مي باشد. در اين حالت پرنده اندكي كاهش وزن خواهد داشت ما منجر به دهيراتاسيون آن نخواهد شد.

در مسافت هاي طولاني انتقال جوجه ها، تزريق 2-1 سي سي سرم به جلوگيري از دهيراتاسيون آنها كمك مي كند اما به شرطي كه دماي بدن جوجه ها در حد نرمال باشد. اگر پرندگان در گرماي زياد قرار بگيرند، مقدار رطوبتي كه از دست مي دهند بيش از مقدار سرم تزريق شده جهت جبران آب تلف شده، خواهد بود. خوراندن مقدار اندكي غذا در حين جابجايي جوجه ها (حتي در فرم خشك) به پرنده در جذب كيسه زرده كمك مي كند و لذا آب متابوليكي توليد مي شود، اما به شرطي كه دماي بدن جوجه ها در حد نرمال باشد.

 

اگر خوراك آبدار باشد (ميوه يا ژل مايع) اب بيشتري در اختيار پرنده قرار مي گيرد و لذا زرده مصرف شده و آب متابوليكي توليد مي شود، اما به شرطي كه دماي بدن جوجه ها در حد نرمال باشد. پس از رسيدن به فارم، بايستي توجه داشت كه جوجه ها سريعاً به آب دسترسي داشته باشند تا اتلاف آب بدن آنها جبران شود. در نتيجه تنها راه موثر در جلوگيري از دهيراتاسيون بدن جوجه ها حفظ دماي مطلوب بدن آنها مي باشد.

محققان دانشگاه ايالتي «اوهايو»، تكنيك نويني را به ثبت رسانده اند كه در آن از پوسته‌هاي دور ريختني تخم مرغ براي جذب دي اكسيد كربن حاصل از يك واكنش و همچنين توليد سوخت هيدروژني استفاده مي‌شود.

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به كمك اين روش همچنين مي‌توان به شكل منحصر به فرد و استثنايي غشاء حاوي كلاژن در لايه داخلي پوست تخم مرغ را جدا كرده و از اين كلاژن براي مقاصد تجاري استفاده كرد.

گروه تحقيقاتي متشكل از ماهش ايير، دانشجوي دكتري و ال اس فان استاد مهندسي شيمي و بيولوژي در حين تلاش براي ارتقاي روش توليد هيدروژن موسوم به واكنش «آب، گاز، انتقال» به اين ايده دست يافتند.

به گفته محققان، نكته اصلي در توليد هيدروژن خالص جدا كردن آن از دي اكسيد كربن است.

براي انجام اين كار در شرايطي كه مقرون به صرفه باشد بايد به روش نويني دست يافت.

اين امر ايده‌اي به محققان داد كه از پوست تخم مرغ كه حاوي مقادير زيادي كربنات كلسيم است استفاده كنند.

در شرايط گرما دادن كربنات كلسيم به اكسيد كلسيم تبديل شده و سپس هر نوع گاز اسيدي مانند دي اكسيد كربن را جذب مي‌كند.